//
Artikel
Artikelen

Waarom Ajax nooit meer de Champions League zal winnen

Gisteren bespraken we het jeugd- en aankoopbeleid uitgestippeld door de leiding van Ajax die vanaf de ‘revolutie’ van Cruijf en de zijnen in het zadel zit. We lieten beleidsbepalende figuren als Marc Overmars en De Boer aan het woord en vergeleken hun ambities en idealen met de realiteit van het clubbeleid van dag tot dag. Zo kwamen we tot een aantal discrepanties die naar hypocrisie rieken. Maar veel meer dan het simpelweg bekritiseren van de moeilijke keuzes die een clubleiding moet maken, is de bedoeling van deze twee artikelen om te verklaren waarom idealen en realiteit nooit, en in dit geval dus ook niet bij Ajax, overeenkomen. De keuzes die de Ajax-leiding maakt en die als hypocriet bestempeld kunnen worden, neem ik hen dan ook niet kwalijk, want in veel gevallen kunnen Overmars, De Boer en anderen simpelweg niet anders. Vandaar dat in dit artikel als verklaring daarvoor gewezen wordt op de oneerlijke financiële verhoudingen in de Europese competities.

Een financiële ratrace

Het is natuurlijk flauw om een club die in sommige opzichten een beleid voert dat te prijzen is – iets dat weinig clubs in Europa kunnen zeggen – aan te pakken op de momenten dat ze om aan de verwachtingen van onder andere de fans en vaderlandse pers te voldoen, alsmede de boekhouding rond te krijgen, ietwat afwijken van de zelfverklaarde idealen.  Wanneer een clubicoon verklaart dat het doel van Ajax-beleid moet zijn om een Europese competitie te winnen, dan zal een aantal fans dat overnemen, de pers de verantwoordelijken bij de club eraan houden en de rest van het land de Amsterdammers helpen herinneren wanneer de opzet niet slaagt. Dat levert druk op bij het zoeken van oplossingen voor het feit dat geen enkele vaardige speler, vooral vanwege het financiële aspect, tot na zijn 23e bij een Nederlandse club blijft. Wanneer er geen geld is om spelers met toegevoegde waarde van die leeftijd of ouder naar Amsterdam te halen, kan alleen maar naar beneden op de leeftijdladder gekeken worden. En dat doet de club dus ook.

Daarmee wordt meteen een groot probleem aangesneden. Namelijk de competitievervalsing als gevolg van ongelijke financiële regels en de volstrekte ongelijkheid van inkomsten tussen de clubs die aan de Europese toernooien deelnemen. Of het nu gaat om verschil in tv-gelden, Saoedische suikerooms, onbeperkte leningen bij staatsbanken; het resultaat is dat de twee Europese competities nauwelijks gelijkwaardig te noemen zijn. Het doel van de Europese competities is juist om de beste teams, die elkaar idealiter nauwelijks iets ontlopen, tegen elkaar te zien strijden. Geen enkele supporter is echter gebaat bij een competitie waarin de ene club een tien of twintig keer zo groot budget heeft als de ander. Het gevolg is het afromen van het spelersmateriaal van een club die met veel pijn en moeite een aantal aardige jonge spelers heeft weten op te leiden, zoals Ajax. Of erger nog: het afromen op de gok van jeugdspelers voordat deze überhaupt hebben kunnen laten zien of ze hun potentie waar kunnen maken. Voor die paar clubs die eindeloze financiële middelen hebben is het effectiever tien jeugdspelers voor een miljoen te kopen waarvan er maar een enkeling slaagt, dan één ‘gearriveerde’ 23-jarige die twintig miljoen kost. Wat het echter nog treuriger maakt, is dat veel van die superrijke clubs zowel tien jeugdspelers als drie gearriveerde 23-jarigen koopt. Op hoop van zege zeg maar.

Een aanzienlijk deel van de gekochte jeugdspelers redt het natuurlijk niet bij de superrijken en maakt hun potentieel nooit waar: op Europees niveau betekent een en ander dus een verarming van het voetballandschap. Ik noem: Quincy Owusu-Abeyie, Collins John, Nacer Barazite, Oğuzhan Özyakup, Jordy Brouwer, Maceo Rigters, Gyliano van Velzen, Vincent van den Bergh, Zakaria Labyad en Vincent Weijl. De lijst is eindeloos en te verhonderdvoudigen als we talenten uit andere Europese landen meenemen.

Nederlandse jeugdspelers in het buitenland. Tabel overgenomen van: http://www.tussendelinies.nl

Nederlandse jeugdspelers in het buitenland. Tabel overgenomen van: http://www.tussendelinies.nl

Financial Fairplay?

Het punt is dat zonder financiële nivellering competities doodsaai worden: het doembeeld is de Primera Division. Daar doet een aanzienlijk deel van de teams niet eens meer hun best tegen Barcelona of Real Madrid. Het tegenovergestelde is de Bundesliga, waar het niveau en de begrotingen dichter bij elkaar liggen, de competitie spannend is en resultaten moeilijk te voorspellen zijn. Het is niet voor niets dat de Duitse competitie al jaren enorm hoge bezoekersaantallen kent. En dat terwijl het voetbal vaak niet om aan te zien is! Dat maakt echter niet uit: het lijkt eerlijker en gelijkwaardiger. Maar hoe komen we op Europees niveau zo ver?

Dat blijkt een heel lastige opgave en tevens een heet hangijzer. De UEFA probeert sportieve en financiële nivellering te bewerkstelligen middels het Financial Fairplay. Doel is zeer simplistisch gesteld het voorkomen dat een club meer uitgeeft dan er binnenkomt: een Saoedische suikeroom kan niet zomaar een gat van 100 miljoen op de begroting van het boekjaar dichten. Althans, dat is het idee. Uiteraard zijn er legio loopholes te bedenken, zoals bijvoorbeeld het afsluiten van belachelijke sponsorcontracten met luchtvaartmaatschappijen dan wel investeringsfondsen die – verrassing – ook het eigendom van de clubeigenaars zijn. De maatregelen van het Financial Fairplay lijken dan ook te zullen falen voor ze goed en wel ingevoerd zijn.

Het alternatief om financiële en sportieve nivellering te bewerkstelligen is wellicht te drastisch en heeft ook zijn negatieve kanten, maar er zou mijns inziens serieus moeten worden nagedacht over de mogelijkheden tot het invoeren van salarisplafonds. Qua inspiratie kan gedacht worden aan Amerikaanse sportcompetities als de NBA, waar per jaar het totale salarisbudget dat clubs mogen hanteren wordt berekend op basis van hetgeen de clubs aan opbrengsten bijschrijven. Spelers tekenen een contract en mogen na een bepaalde tijd bij een andere club tekenen, hoewel de huidige vereniging de speler mag houden als ze een gelijkwaardig contract aanbieden. De basketbalcompetitie kent geen systeem met absurde transferbedragen zoals de Europese voetbalcompetities. Spelers kunnen wel geruild worden.

Ik zeg niet dat een dergelijk systeem zaligmakend is, maar het is het waard te onderzoeken of dergelijke hervormingen in de Europese competities mogelijk zijn. Temeer daar we gezien hebben hoe de financiële ongelijkheid de druk op clubs als Ajax, maar ook honderden jeugdspelertjes die hun carrière riskeren, enorm opvoert. Wat betreft dat laatste is een oplossing eveneens erg moeilijk te vinden. Vrijwel elke voetballiefhebber is het er mee eens dat het transfereren van twaalf- tot zestienjarige jeugdspelers naar ver van het ouderlijk huis gelegen clubs in binnen- en buitenland een negatieve tendens binnen het profvoetbal is. Maar hoe houd je dit tegen? Het simpelweg verbieden van dergelijke transfers is geen optie. Niet enkel vanwege EU-wetgeving, maar ook omdat het praktische problemen oplevert. Stel bijvoorbeeld de volgende situatie voor: papa krijgt een nieuwe baan in Groningen en trekt met zijn familie van Maastricht naar het hoge noorden. Wie kan zoonlief van twaalf jaar die bij MVV speelt – toevallig het grootste talent ooit bij de Zuid-Limburgse club – verbieden in te stromen bij FC Groningen?

Het punt van dit artikel is echter dat de huidige situatie – de honderden buitenlandse minderjarigen in de Engelse competitie, de Andy Carrols van deze wereld die voor veertig miljoen gekocht worden, spelers die twintig miljoen per jaar verdienen, de volstrekte voorspelbaarheid van de Champions League – al helemaal niet werkbaar is en vooral verliezers kent aan de kant van de partij voor wie het profvoetbal juist bedoeld is. En dan heb ik het niet over puissant rijke zaakwaarnemers, Amerikaanse clubvoorzitters, televisiebazen en ettelijke leden van de Saoedische koningsfamilie met honderden miljoenen zakgeld van papa de vorst. Nee dan heb ik het over jij en ik, de voetbalfans. Degenen waarvan ze verwachten dat ze op termijn per keer via de tv gaan betalen om Barcelona een wedstrijd te zien winnen waarvan de uitkomst vooraf al vaststaat vanwege het belachelijke krachtsverschil. Ik zie die toekomst niet heel enthousiast tegemoet. Het moet anders, maar hoe? Tsja, dat weet ik helaas ook nog niet.

Bronnen:

http://www.ed.nl/sport/ploegsma-jr-riskeert-straf-knvb-1.2155167

http://www.ad.nl/ad/nl/1016/Nederlands-voetbal/article/detail/3256525/2012/05/16/KNVB-kaart-wurgcontract-Ajax-doelwit-en-geronselde-Feyenoorders-14-aan.dhtml

http://ajax1.nl/archief/ajax-is-klaar-met-de-ratrace-om-jeugdspelers/

http://www.ajaxfans.net/nieuws/13463

http://www.soccernews.nl/news/199355/Ajax_verbreekt_herenakkoord_en_aast_op_jeugdspeler_Feyenoord

http://www.ajaxtotaal.nl/nieuws/overzicht-nieuwe-en-vertrokken-jeugdspelers/

http://www.tussendelinies.nl/ajax-verdient-fors-aan-de-jeugdopleiding

http://www.ajaxinside.nl/items/lees/11327/Soap-dreigt-om-jeugdopleidingen-Ajax-en-PSV

Over Thomas Vries

"Mijn voorliefde voor voetbal en voetbalverhalen komt voort uit een in mijn jeugd ingeslopen gevoel van miskenning. De kleine Thomas – rechtsbuiten van D-1 van VV Beegden – schreeuwt in mijn volwassen zelf over het algemeen hard om aandacht die hij als – laten we eerlijk zijn – matig begenadigd manusje-van-alles nooit kreeg van jeugdtrainer Grad. Daar komt ook mijn onvoorwaardelijke steun aan de underdog vandaan: zie het als een verlate zelfrechtvaardiging. Aldus voel ik me genoodzaakt op een andere manier aan te tonen dat ik heus wel ergens goed in ben wat betreft voetbal: niet zozeer tegen een bal trappen, maar meer het schrijven van het voetbalverhaal. Als door het postmodernisme beïnvloede cultuurhistoricus en stadsgeograaf is het mijn doel om aan De Skybox bij uitstek narratieve bijdragen te leveren. Het gaat mij vooral om het uitwerken van een gekozen thema, een invalshoek, een mooie anekdote of metafoor: onderwerpen als sociale vereniging, de tragiek van het zwarte gat na de voetbalcarrière en het persoonlijke verhaal van een net-niet wereldberoemde voetballer, dát zijn de verhalen die ik graag als ware het een voorleesavondje aan het publiek van deze website wil vertellen. De mogelijkheid tot het uitwerken van een heel kleine metafoor, een vergeten tragiek, tot een kort romanachtig verhaal is waarom ik met veel enthousiasme samen met mijn compagnons dit initiatief heb opgericht."

Reacties

Nog geen reacties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: