//
Artikel
Artikelen

Bum Kun Cha! De eerste Zuid-Koreaan in voetballend Europa

De wind giert in het Stadion am Böllenfalltor. Het is de een-na-laatste avond van het jaar en Vfl Bochum is op bezoek.  Niet bepaald een tegenstander om warm van te lopen: het is dan ook koud. De fans  van de thuisclub weten zich echter door een andere overtuiging gewarmd: dit seizoen loopt hoe dan ook goed af. Want of SV Darmstadt 98 nu slaagt of faalt in zijn dappere degradatiestrijd, de terugkeer op Bundesliga-niveau kan de trouwe aanhang niet meer afgepakt worden. Diep in het Hessische landschap heerst daarom vooral tevredenheid en fans genieten onbekommerd van de lokale elf. Degelijke spelers, ietwat saai zelfs, zoals Duitse voetballers betaamt. Mouwen opstropen en een schepje erbij, dat soort werk. Voetballers zo generiek dat de namen sinds dat jaar snel in vergetelheid zijn geraakt. Met één uitzondering natuurlijk – waarom zou ik anders een artikel beginnen met een sfeerimpressie van het niet bepaald legendarische Stadion am Böllenfalltor, ergens diep in Hessen, onder de rook van Frankfurt? Ja, die avond op 30 december 1978 zien de fans van Darmstadt een unieke voetbalcarrière geboren worden.

Freund aus dem Osten

Bum Kun Cha! Freund aus dem Osten! Fremdling bist
Du nicht länger – nicht bitt’res Los ist Exil
Dir! Heimat, die zweite, du fandst sie.

Aldus de eerste strofe in een gedicht van Eckhard Henscheid, over de eerste Zuid-Koreaan in voetballend Europa, de man die in Duitsland zijn tweede thuis vond en er zijn kind geboren zag worden. Cha Bum-kun is bij onze oosterburen welhaast een legende, hoewel hij in Nederland meer vraagtekens dan aha-erlebnissen zal oproepen. Maar wie was deze exotische aanvaller en hoe vond hij zijn tweede vaderland? Daarvoor moeten we terugkeren naar die 30 december in 1978.

Een wedstrijd die op zichzelf staand totaal inwisselbaar is. De uitslag (3-1) kun je vergeten en als je niet goed oplet lees je zo over de 22 namen op het wedstrijdformulier heen. Maar toch staat de naam van Cha er tussen. Als linksbuiten in een viermansaanval. Hij scoort niet, heeft geen assist en wordt in de 77ste minuut gewisseld. Zijn eerste en enige wedstrijd voor SV Darmstadt, in een seizoen dat voor de club eindigt in degradatie en het verlies van zijn exotische verschijning. Die is namelijk naar zijn vaderland teruggekeerd, om aan zijn dienstplicht te voldoen. Daarmee lijkt een vroeg einde te komen aan de Europese loopbaan van de tot dan toe meest veelbelovende Zuid-Koreaanse voetballer. Een speler die reeds op zijn negentiende debuteert in het nationale elftal en pas op de toch redelijk rijpe leeftijd van 25 vastberaden de overstap naar Europa besluit te maken. Slagen in Duitsland is vanaf de eerste dag zijn droom.

Maar vooralsnog blijft die ene wedstrijd op die winteravond in 1978 het resultaat van al dat harde werk. Dat zal de getalenteerde Cha op zijn post aan de grens tussen Noord- en Zuid-Korea te denken hebben gegeven. Eenmaal klaar met zijn dienst aan het vaderland keert hij dan ook meteen terug naar Duitsland, wederom naar Hessen. Maar dit keer landt de Koreaan in de hoofdstad van de deelstaat en tekent hij bij Eintracht Frankfurt, alwaar zijn carrière alsnog de Europese bekroning krijgt die hij verdient.

Bij Eintracht Frankfurt komt Cha binnen als een man met een missie. Hij wil als eerste van zijn land slagen in de Bundesliga. Gesterkt door zijn ervaring bij Darmstadt en zijn isolement ten tijde van zijn dienstplicht, is de hoop van voetballend Zuid-Korea vastberaden naam te maken in de Bondsrepubliek Duitsland. En dat zal hij doen.

Cha Boom!

Cha in 1979 in Rotterdam voor de westrijd Feyenoord - Eintracht Frankfurt. Foto: Wikimedia Commons.

Cha in 1979 in Rotterdam voor de westrijd Feyenoord – Eintracht Frankfurt. Foto: Wikimedia Commons.

Vraag de gemiddelde ietwat op leeftijd zijnde Duitse voetbalfan naar Cha en de kans is groot dat je enthousiast respons krijgt. De aanvaller heeft vanaf het eerste moment iets sympathieks als voetballer. Zo ontpopt hij zich tot een ultiem faire speler: in al zijn seizoenen als profvoetballer pakt hij niet meer dan één gele kaart. Daarnaast spreekt vooral het dynamiet in zijn benen tot de verbeelding van de fans bij Eintracht Frankfurt, die in het seizoen 1979-1980 hun nieuwste lieveling voor het eerst aan het werk zien.

In zijn debuut voor de club uit Hessen lost hij in de tweede helft zijn directe tegenstander, om met het tweede doelpunt van de wedstrijd de zege veilig te stellen. En de tweede en derde wedstrijd gaat de Zuid-Koreaan, die als zoveel van zijn landgenoten nooit betrapt kan worden op laksheid, vrolijk verder: 3 wedstrijden, 3 doelpunten. Eintracht Frankfurt beleeft in de eerste jaren dat Cha voor de club uitkomt een bijzonder succesvolle periode. Op weg naar de finale van de Uefa Cup wordt het Aberdeen van de jonge coach Alex Ferguson aan de kant gezet, die de scorende Cha als “unstoppable” bestempelt.  De finale van het toernooi wordt over tweede wedstrijden tegen titelverdedigers Borussia Mönchengladbach gespeeld. Cha levert de assist voor de beslissende treffer in de tweede wedstrijd. “I am young and he is among the best attackers in the word,” is het enige dat de jonge mandekker en directe tegenstander Lothar Matthäus na afloop als verklaring geeft.

Het succes als aanvaller die de tegenstanders angst inboezemt heeft zijn keerzijde. Na een bikkelharde tackle van Leverkusen-verdediger Jürgen Gelsdorf ligt de revelatie uit Zuid-Korea een poosje met gebroken ribben in het ziekenhuis. Gelukkig is hij op tijd fit om naast collega-aanvaller Bernd Hölzenbein – je weet wel die van de ‘schwalbe’ op het WK 1974 – in de Frankfurter aanval aan te treden voor de Duitse bekerfinale van 1981. 1. FC Kaiserslautern wordt eenvoudig aan de kant gezet en Cha maakt de derde treffer in de 3-1 overwinning.

Bum Kun verdient een overstap naar de Werkself van Leverkusen, waar hij Gelsdorf tegenkomt, als collega ditmaal. De vriendelijke Zuid-Koreaan is het voorval van een jaar eerder alweer vergeten en schudt netjes de hand van de harde verdediger. “Fair Play ist Bum Kun Chas Religion!”, zo spreekt het loflied van Henscheid over Cha. Ook voor de club uit het Rijnland maakt de Aziaat indruk. Noemenswaardig is zijn late gelijkmaker – een prachtige kopbal na een strakke voorzet – tegen Espanyol in de Uefa Cup-finale van 1988, zeven minuten voor tijd, waarmee de Duitsers in extremis de met 3-0 verloren heenwedstrijd rechtzetten. Het wordt penalty’s en het zal niemand verbazen wie winnen: de Duitsers. Daarmee wordt Cha de derde speler die het toernooi met twee verschillende clubs wint. Een jaar later komt een einde aan de indrukwekkende loopbaan. Uiteindelijk scoort Cha 98 keer in 308 wedstrijden in Duitsland, waarvan geen enkele vanaf de stip.

Los van de uitmuntende cijfers is het knappe aan de carrière van Cha dat hij als volstrekte vreemdeling in zijn eentje in een totaal onbekend continent overal meteen heeft gepresteerd. Dat kan enkel absolute kwaliteit betekenen. Niet voor niets geeft een der grootste Duitse voetballers en tijdgenoot Günther Netzer aan dat Cha volgens hem in elk elftal als eerste op het wedstrijdformulier gezet zou worden. Hoe geliefd de Zuid-Koreaan tot op de dag van vandaag in Duitsland is, illustreren de volgende anekdotes. Wanneer Michael Ballack, aanvoerder van Die Mannschaft, in 2002 in Zuid-Korea arriveert voor het WK zou het eerste dat hij op de persconferentie hebben gezegd zijn: “Is this Cha Boom’s country? I’ve always wanted to come here, Cha is my idol”. Cha’s invloed reikt verder: “The purpose of my visit to South Korea is to promote both countries’ progress and to strengthen our friendship,” verklaart Gerhard Schröder aan het begin van een staatsbezoek in Seoul. “But I want to meet Cha Bum first.”

Niet voor niets is Cha in 1999 uitgeroepen tot Aziatisch speler van de eeuw. Ji-sung Park heeft ooit de Cha Bum Kun Award gewonnen als meest veelbelovende Zuid-Koreaanse voetballer en in een poll van het Duitse VI, Kicker, plaatsten Duitse fans de aanvaller op plek negen in de lijst van beste aanvallers in de Bundesliga ooit. In een tijd dat er nauwelijks spelers van buiten Europa – Zuid-Amerikanen in Spanje daargelaten – op dit continent voetbalden, is Cha dé wegbereider geweest voor alle Aziaten die hem pas recentelijk succesvol weten te volgen. Bum Kun Cha!

Bronnen:

http://de.wikipedia.org/wiki/Cha_Bum-kun

http://de.wikipedia.org/wiki/SV_Darmstadt_98#1978-1982:_Die_Lilien_in_der_Bundesliga

http://www.kicker.de/news/fussball/bundesliga/spieltag/1-bundesliga/1978-79/16/15712/taktische-austellung_sv-darmstadt-98-98_vfl-bochum-8.htm

http://inbedwithmaradona.com/journal/2011/1/31/the-legend-of-cha-bum-kun.htmll

Over Thomas Vries

"Mijn voorliefde voor voetbal en voetbalverhalen komt voort uit een in mijn jeugd ingeslopen gevoel van miskenning. De kleine Thomas – rechtsbuiten van D-1 van VV Beegden – schreeuwt in mijn volwassen zelf over het algemeen hard om aandacht die hij als – laten we eerlijk zijn – matig begenadigd manusje-van-alles nooit kreeg van jeugdtrainer Grad. Daar komt ook mijn onvoorwaardelijke steun aan de underdog vandaan: zie het als een verlate zelfrechtvaardiging. Aldus voel ik me genoodzaakt op een andere manier aan te tonen dat ik heus wel ergens goed in ben wat betreft voetbal: niet zozeer tegen een bal trappen, maar meer het schrijven van het voetbalverhaal. Als door het postmodernisme beïnvloede cultuurhistoricus en stadsgeograaf is het mijn doel om aan De Skybox bij uitstek narratieve bijdragen te leveren. Het gaat mij vooral om het uitwerken van een gekozen thema, een invalshoek, een mooie anekdote of metafoor: onderwerpen als sociale vereniging, de tragiek van het zwarte gat na de voetbalcarrière en het persoonlijke verhaal van een net-niet wereldberoemde voetballer, dát zijn de verhalen die ik graag als ware het een voorleesavondje aan het publiek van deze website wil vertellen. De mogelijkheid tot het uitwerken van een heel kleine metafoor, een vergeten tragiek, tot een kort romanachtig verhaal is waarom ik met veel enthousiasme samen met mijn compagnons dit initiatief heb opgericht."

Reacties

Nog geen reacties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: