//
Artikel
Artikelen

‘The city of fallen angels?’ Hoe de komst van Jong Ajax AFC Almere City de das om zal doen in de Jupiler League

Maandagmiddag 3 juni 2013. De telefoon rinkelt in de bestuurskamer van AFC Almere City. Ajax. “Vanaf nu zullen we in gaan zetten op Jong Ajax in de Jupiler League”: de woorden van algemeen directeur Edwin van der Sar dreunen via de speakers door de ruimte. Directeur Raymond Groenteman staat in lichterlaaie. Wat is er gebeurd met de droom die FC Omniworld heette? Het bolwerk van hoop, ambitie en topvoetbal. Diep in de donkere spelonken van de Eerste Divisie flakkert de kaars die nu AFC Almere City heet zwakjes. Zonder Ajax geen Almere, zoveel lijkt duidelijk. De Skybox stapt in de auto en begeeft zich naar de polder. Dit is het verhaal van vervlogen ambitie, ter ziele gegaand enthousiasme en bovenal niet ingeloste verwachtingen. Een kroniek.

De hoop die rijst uit het water

Bloemkoolwijken uit de jaren zeventig....

Bloemkoolwijken uit de jaren zeventig….

We schrijven 1975, gemeente Amsterdam. Het groeiende aantal inwoners van de hoofdstad noopt tot inpoldering. Uit het water zal een nieuw stuk Nederland herrijzen, dat geheel naar wens van planologisch Nederland kan worden ingericht. Lelystad, vernoemd naar Cornelis Lely (1854-1929) – de geestelijk vader van de Zuiderzeewerken –  wordt het centrum van oostelijk Flevoland, de provincie wier naam afstamt van het Romeinse ‘Lacus Flevo’, het Flevomeer zoals dat in de kronieken van de Romeinse geograaf Pomponius Mela terug te vinden is. De komst van zuidelijk Flevoland, de schoot die de Amsterdamse bevolkingsgroei op dient te vangen, geeft geboorte aan ‘Zuidweststad’, sinds 1975 in de boeken terug te vinden als Almere,
verwijzend naar de vroegmiddeleeuwse naam van de Zuiderzee.

 

....maken plaats voor moderne Vinexwijken

….maken plaats voor moderne Vinexwijken

Almere groeit snel. Ruim zeventig procent van de te bouwen huizen bestaat uit sociale huurwoningen, om de lagere inkomens die slachtoffer worden van de stijgende grondprijzen in Amsterdam een thuis te geven. Woningen van baksteen groeien als paddenstoelen uit de grond. Het bosrijke Zeewolde, het suburbane Lelystad en metropool-in-wording Almere moeten smoel geven aan een provincie die historische wortels ontbeert. Tegelijkertijd doet het woonerf als ordeningsprincipe voor de nieuwbouwwijken zijn intrede in het landschap. De jaren zeventig in versteende vorm. Terwijl Almere Buiten en Almere Centrum – oorspronkelijk ontworpen als twee losse woonkernen – steeds dichter naar elkaar toegroeien, verandert de stad snel. Bloemkoolwijken verworden tot vinexwijken en het woonerf maakt plaats voor geometrische binnenhoven en strak gesneden wijkesplanades. Het baksteen uit de jaren zeventig voor het glas uit de eenentwintigste eeuw. Jos Brink verdwijnt van de buis en Linda de Mol neemt het over. Opel Manta’s worden Zafira’s en zitkuilen loungehoeken. Windmolens zijn pijlers van de toekomst en plezierhavens de marktpleinen van het heden. Almere verandert, zoveel is duidelijk.

De geboorte van een topsportcentrum

Met de groei van de stad groeit ook de ambitie. Almere moet en zal de vierde stad van Nederland worden en op sportief gebied moet een topsportcentrum uiting geven aan het grenzeloze vertrouwen. Amateurclub ‘De Zwarte Schapen’ (DZS, opgericht in 1959) – bekend om het promoveren c.q. degraderen van en uit de hoofdklasse –  wordt in 1996 omgedoopt tot Sporting Flevoland, en verhuist anno 1994 na jaren van voetballen in Amsterdam naar Almere. Vanaf 1996 wordt Sporting Flevoland onderdeel van een prestigieus voetbalproject. 1997: FC Omniworld – letterlijk ‘de gehele wereld omvattend’ – ontstaat en krijgt een voortrekkersrol in de citymarketing van Almere. De stad die in 2015 wordt geacht meer dan 250.000 inwoners te hebben dient een topsportlocatie te krijgen die in de pas loopt met de stedelijke ontwikkeling. Volleybal, basketbal, handbal en natuurlijk voetbal: Almere lijkt van alle markten thuis. Onder de hoede van private investeerders groeit de amateurclub Omniworld in die mate, dat profvoetbal augustus 2005 realiteit wordt. In die maand wordt op het Fanny Blankers Koen-sportpark het nogal melancholisch klinkende Mitsubishi Forklift Stadion geopend. Amsterdam-Zuid proost mee. Terwijl de geur van kaviaar en gravad laks de kantine vult, komen termen als ‘topsportklimaat’ en ‘Europees ambitieniveau’ regelmatig ter sprake. Het zal slechts een kwestie van tijd zijn voordat FC Omniworld de stap naar de Eredivisie maakt om zo Europees Voetbal binnen te slepen. Althans, dat is de gedachte. Een negentiende, zestiende, dertiende, laatste en veertiende plek later blijkt in 2010 het enthousiasme tot een nulpunt gedaald. Trainers Peter Boeve (2007-2009) en Henk Wisman (2009-2011) tonen aan dat Amsterdamse branie en goede prestaties twee verschillende dingen zijn. Zo bombastisch als beide heren de polder betreden, zo gedesillusioneerd sluiten beide heren hun loopbaan in het profvoetbal af bij de Almeerse voetbaltrots: teruggekeerd zijn ze nog niet. Het trieste einde van ambitierijke carrières. Basketbal, volleybal, zaalvoetbal en handbal blijken ondertussen verleden tijd en FC Omniworld bungelt ergens onder aan de Eerste Divisie.

Het Mitsubishi Forklift Stadion was niet vaak een heksenketel. Afbeelding afkomstig van: www.soccerway.com

Het Mitsubishi Forklift Stadion was niet vaak een heksenketel. Afbeelding afkomstig van: http://www.soccerway.com

Het 2.650 plaatsen tellende Mitsubishi Forklift Stadion oogt leger dan ooit en de altijd aanwezige wind transformeert het voormalige topsportcentrum in een kil voetbalkerkhof. Terwijl de wind over de tribunes raast, horen de spelers hun eigen stemmen galmen door het stadion bij het geven van aanwijzingen. Het geroezemoes in de kantine overstemt het gezang van de tribunes. Zakelijke deals worden eerder gescoord dan doelpunten: de schemering van de vrijdagavond degradeert de sfeer tot bedenkelijk niveau. Een topsportklimaat is ver te zoeken. Een gemeentelijke investering later wordt FC Omniworld omgedoopt tot AFC Almere City, om uiting te geven aan de grootstedelijke ambitie van voormalig Zuidweststad. Het paars-wit van FC Omniworld wordt zwart-rood, maar de tribunes blijven leeg. Station Almere Centrum wordt Station Almere City en de blik is wederom strak op de toekomst gericht. De ambitie ten spijt, een teleurstellende laatste plaats in de Eerste Divisie toont aan dat naamsverandering en goede prestaties niet zondermeer hand in hand gaan. Met de geboorte van de Topklasse en de promotie van FC Oss lijkt de Almeerse voetbaltrots definitief van het proftoneel te gaan verdwijnen. Het faillissement van RBC Roosendaal in 2011 biedt echter een laatste redmiddel: om twee voor twaalf is het vege lijf van AFC Almere City gered. De dreigende degradatie dwingt grote broer Ajax tot hulp. Met de exodus van de Bijlmer naar Almere Muziekwijk en het verbreden van de A6 richting Amsterdam wordt ook de link tussen Ajax en AFC Almere City sterker. Terwijl Excelsior al jaren de kraamkamer van Rotterdamse Feyenoordtalenten is, moet ook Almere City FC de geboortegrond van Amsterdams voetbaltalent worden.

Ajaxcultuur in Almere

Ajaxhuurling Rene Osei Kofi wist enkel negatief het nieuws te halen. Afbeelding afkomstig van: www.theoffside.com

Ajaxhuurling Rene Osei Kofi wist enkel negatief het nieuws te halen. Afbeelding afkomstig van: http://www.theoffside.com

We schrijven inmiddels 2011. Almere-voorzitter René ter Borgh is als een kind zo blij. “Ik hoop en verwacht dat er een aantal spelers uit Amsterdam zullen komen”, spreekt de bestuurder verwachtingsvol. De eerste aanwinst uit Amsterdam is alvast verdediger René Osei Kofi. De Ghanese stopper dient een trend in gang te zetten, waarbij hij is binnengehaald als de stoere moordenaar van de Almeerse achterhoede. Een paar maanden later voegt Kofi de daad bij het woord en kan hij een woedebui, een pistool en een bedreiging later zijn koffers pakken. De kwestie Osei Kofi doet Ajax besluiten de teugels harder aan te trekken in de polder. Oktober 2012. Oud-Ajaxdoelman Fred Grim, jarenlang stand-in voor Edwin van der Sar, maakt zijn opwachting als trainer op het Fanny Blankers Koen-sportpark. Voorzien van trenchcoat en loszittende stropdas is Grim hoopvol voor de toekomst van voetbalrijk Flevoland: “Vooral de accommodatie heeft indruk op me gemaakt. Het veld en alle overige faciliteiten zien er prachtig uit. Kortom, alle ingrediënten zijn aanwezig voor iets moois”. Stilletjes wappert de vlag door de immer aanwezige noordenwind boven de kantine uit. Ondertussen spreekt Grim veelvuldig over attractief voetbal op de helft van de tegenstander en ‘de Ajax-school’. Over deze Ajaxcultuur stelt Grim vol enthousiasme: “’We willen de trouwe supporters vermaken. Eén van de doelstellingen moet zijn om die mensen, die je hard nodig hebt, terug te betalen. Het liefst met attractief voetbal”. De woorden worden door de oud-keeper gekoppeld aan een simpele boodschap: “De schouders moeten er onder”. De woorden van Grim echoën door de persruimte van het Mitsubishi Forklift Stadion. Aan ambitie geen gebrek bij de trainer wiens stem jarenlang over de velden van het – voormalige Ajax-trainingscomplex –  Voorland bulderde. Het aanwezige journaille maakt driftig aantekeningen, terwijl Grim doormijmert over ‘prestatiedrang’ en ‘verzorgd positiespel’. Met aanwinsten Gino van Kessel, Joeri de Kamps en Sven Nieuwpoort krijgt de samenwerking met grote broer Ajax vorm. Onder leiding van Grim is progressie de enige mogelijkheid, zo lijkt.

Een droom die een illusie werd?

Trainer Fred Grim blijft optimistisch. Afbeelding afkomstig van: www.soccernews.nl

Trainer Fred Grim blijft optimistisch. Afbeelding afkomstig van: http://www.soccernews.nl

Terwijl Almere gestaag doorgroeit met de geplande woningbouw in Almere Pampus en de komst van de veelbesproken Icedome, lijkt de voetbaldroom in Almere echter te stagneren. Met een liniaal in de hand buigen stedelijke planners zich over de toekomst van de jonge stad om via deze rechtlijnigheid linea recta richting vooruitgang te koersen. In het Mitsubishi Forklift Stadion blijft het echter stil.  Twee keer een dertiende plek in de Jupiler League vormt het magere resultaat van de grenzeloze ambitie. De komst van Jong Ajax naar de Jupiler League medio 2013 slaat in als een bom. De aanbeveling van de KNVB voor het Mitsubishi Forklift Stadion als thuisbasis voor de jonge Ajacieden des te meer. Niet alleen in Amsterdam, maar zeker ook in Almere. Verhuren van jonge Ajaxtalenten lijkt overbodig nu Jong Ajax uit zal komen in de Eerste Divisie. Jong Ajax heeft letterlijk ‘De Toekomst’: binnen de gemeentegrenzen kan jong Ajaxtalent tot uiting komen in Amsterdam Zuid-Oost, onder de figuurlijke rook van de ArenA.   Slechts een gemiddeld aantal van 1.376 Almere-toeschouwers slaat de ontwikkelingen met argusogen gade. Voorzitter van de Raad van Almeerse commissarissen, Arie van Eijden, laat bij Omroep Flevoland optekenen dat Almere de komst van Jong Ajax echter als kans ziet: “Er is genoeg aanwas bij Ajax van spelers die ook wel bij Almere zouden willen spelen”. De hoopvolle woorden van Van Eijden, voormalig Ajaxdirecteur, gaan echter voorbij aan de nu al niet bijster succesvolle jeugdige parels, die straks zelfs eerder naar de Toekomst gestuurd zullen worden.  Wat overblijft is de B-garnituur van de B-garnituur en het is de vraag of Almere – nu slechts dertiende geëindigd – daarmee voor de dag kan komen. Terwijl de grootste talenten uit Amsterdam hun rondjes zullen maken bij trainingen van het eerste elftal, zal de tweede keus minuten maken op de Toekomst. De rest mogelijk in Almere.  Tel uit uw winst.

Ruim vijftien jaar geleden werd onder het geluid van klinkende champagneglazen de droom die FC Omniworld heette gelanceerd. Tegen de tijd dat Almere de vierde stad van Nederland zou zijn (nu 195.725 inwoners tellend), zou FC Omniworld – later omgedoopt in Almere City FC –  uiting moeten geven aan de ambitie van voormalig Zuidweststad. Anno 2013 is AFC Almere City de vergaarbak voor afgedankte Ajaxtalenten zonder uitzicht op meer. De droom die Topsport Almere zou gaan heten lijkt vervlogen met faillissementen in het merendeel van de sporten behalve het voetbal. Pioniersstad Almere, ooit uit het water gerezen, lijkt een desillusie rijker. De ‘zwarte schapen’ leek ooit een ludieke bijnaam, maar lijkt nu realiteit te gaan worden. In deze stad, met de engelen op het voetbalveld als beoogde hemelbestormers van een zonnige toekomst, blijkt de droom te zijn verdwenen. Wat rest is een onzekere toekomst en, vooral, een bittere teleurstelling.

Geraadpleegde bronnen:

http://www.ad.nl/ad/nl/5609/Eerste-divisie/article/detail/3456579/2013/06/11/Eindhoven-en-Almere-missen-straks-huurlingen-PSV-en-Ajax.dhtml

http://www.ajax.nl/Ajax-nieuws/Ajax-nieuwsarchief/Ajax-nieuwsartikel/Grim-geniet-in-Almere-van-dubbelrol.htm

http://ajax1.nl/archief/grim-sterkere-samenwerking-ajax-almere-city/

http://www.almerecity.nl/ac-1/fred-grim-schouders-moeten-eronder

http://www.almerevandaag.nl/almere/article20671853.ece

http://www.almerezaken.nl/widgets/979-nieuws/nieuws/842693-flinke-groei-vrijetijdsindustrie-flevoland

http://www.omroepflevoland.nl/Nieuws/102292/almere-city-fc-positief-over-uitbreiding-jupiler-league

http://www.vi.nl/nieuws/229185/Grim-Zo-snel-mogelijk-van-laatste-plaats-afkomen.htm

Over Boudewijn Wijnacker

"Voetbal is voor mij meer dan datgene dat zich binnen de lijnen afspeelt. Als cultuurhistoricus en stadsgeograaf ben ik van mening dat het bestaan van een BVO kan bijdragen aan de identiteit, historie en het karakter van een dorp, stad of regio. Vooral het mannelijke deel van een stedelijke populatie kent vaak een sterke affiniteit met een plaatselijke voetbalvereniging. Het is deze invloed van een voetbalvereniging op de samenleving die voor mij de drijfveer vormt voor het oprichten van De Skybox met mijn zeer gewaardeerde collega’s. Mijns inziens blijft dit spanningsveld tussen maatschappij en voetbal onderbelicht in overige voetbaltijdschriften en websites: voor zakelijke verslagen van gespeelde wedstrijden verwijs ik je dan ook graag door naar andere webpagina’s. Daar waar mijn collega’s meer thuis zijn in de internationale naam en faam van het voetbal, duik ik graag in de spelonken van het Nederlandse betaalde voetbal, met name de Eerste Divisie. Voetbal staat hier dicht bij de mensen, getuige de van een gratis seizoenskaart voorziene fans van Helmond Sport, die vanaf hun tuinstoelen op het dak van het schuurtje in de eigen tuin het vaak matige voetbal gade kunnen slaan. De lezer kan van mij licht cynische beschouwingen van opmerkelijke gebeurtenissen verwachten, die zich zowel binnen als buiten de lijnen afspelen. Bovendien zal ik me focussen op nostalgisch getinte artikelen, analyses van de cultuurhistorische waarde van door de tand des tijds aangetaste voetbalstadions en odes aan vergeten voetballers."

Reacties

Nog geen reacties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: