//
Artikel
Artikelen, De Stadionreeks

Voetbal in Venlo. Nostalgisch zwijmelen aan de Kaldenkerkerweg. Hoe lang nog?

Vraag de gemiddelde voetballiefhebber naar karakteristieke stadions in Nederland en met een glimlach van nostalgie zal hij verwijzen naar De Koel, sinds jaar en dag thuisbasis van VVV-Venlo. Toch is juist dat stadion al meer dan een decennium onderwerp van discussie in de Venlose raadszaal. In het kader van de Stadionreeks van De Skybox gingen wij op onderzoek uit en presenteren we een impressie van de ontwikkelingen rondom de huisvesting van de betaald voetbalclub in Venlo in twee, los van elkaar leesbare delen. Het eerste verhaal spitst zich toe op roemruchte jaren aan de Kaldenkerkerweg, waarin verhuisd werd van De Kraal naar De Koel en waarin De Koel verbouwd moest worden om de Venlose trots levensvatbaar te houden.

Discussies over betaald voetbal en een retourtje Baarlo

Restaurant de KraalVVV werd opgericht in 1903 en vormt een belangrijke pijler van de oprichting van betaald voetbal in Nederland en speelt zijn thuiswedstrijden van oudsher aan de Kaldenkerkerweg, ten zuidoosten van Venlo aan de Duitse grens. Hoewel de meeste mensen stadion De Koel met VVV associëren, had de Venlose formatie zijn thuisbasis tussen het jaar van oprichting en 1972 een paar meter zuidelijker. Sportpark De Kraal, dat dienst deed in de glorietijd van de Venlose club, is tot op de dag van vandaag in gebruik als trainingsveld van VVV, al zijn de tribunes overwoekerd en roepen de vervallen kassahokjes het gevoel van vergane glorie op (zie de afbeeldingen beneden).

Splitsing VVV en Sportclub Venlo

Oud kassahokje de KraalTussen 1903 en 1972 was er eenmaal discussie over de locatie van de Venlose thuisbasis en dat was in 1954. Deze discussie was een rechtstreeks gevolg van het feit dat VVV een hoofdrol speelde in het conflict tussen de KNVB (die fel gekant was tegen betaald voetbal) en de NBVB (die wel betaald voetbal voorstond). Het meningsverschil liep in Venlo zo hoog op dat de club uiteindelijk uit elkaar viel in VVV en Sportclub Venlo ’54, de betaald voetbaltak die gedurende een halve competitie naam maakte. Omdat VVV een huurcontract had met de accommodatie De Kraal, was Sportclub Venlo ’54 daar niet welkom. Sterker nog, er werd prikkeldraad gespannen om de rivaal te verhinderen voet op het veld te zetten (zie het archiefstuk aan linkerzijde). Zodoende week de nieuwe club, die met Herman Teeuwen en Heini Schreurs de vedetten van VVV over had genomen, naar het zuidelijker gelegen Baarlo, waar het op het braakliggend Sportpark de Berckt haar thuiswedstrijden ging spelen.

Oude tribunes van de KraalLang duurde de tweedeling niet. De KNVB en de NBVB vonden dat de tweedeling niet langer kon bestaan en ook de KNVB besloot daarop betaald voetbal te gaan toestaan. Zodoende fuseerden beide clubs in november 1954, nog geen halfjaar na de officiële inschrijving van Sportclub Venlo ’54 in de Kamer van Koophandel weer en gingen ze verder onder de naam VVV ’03. De strijd tussen de historische grond van De Kraal en het nieuwe complex De Berckt werd nog niet beslist: om en om werd in zuidoost Venlo en Baarlo gevoetbald. Pas na het chaotisch verlopen seizoen 1954/1955 werd een beslissing genomen: De Kraal werd de definitieve thuisbasis en De Berckt zou in het vervolg dienst gaan doen als autosportcircuit. In de Kraal speelden internationals voor VVV ’03: Faas Wilkes, Jan Klaassens en Coy Koopal maakten deel uit van een roemrucht team dat in de jaren vijftig en begin jaren zestig naam maakte. De meest aansprekende prestatie van de Venlonaren, de verloren bekerfinale tegen ADO Den Haag in 1959, werd dan ook in die periode behaald. In 1960/1961 werd VVV, met een excellerende Herman Teeuwen, zelfs derde in ’s lands hoogste afdeling, achter Ajax en Feyenoord.
Fusie VVV en Sportclub Venlo

Het seizoen daarop ging het mis voor de Venlose formatie. Degradatie naar de Eerste Divisie was een feit en in 1966 werd met treurige laatste plek zelfs gedegradeerd naar de Tweede Divisie. De club die in deze jaren ternauwernood gered werd van een faillissement, werd omgedoopt tot FC VVV en pendelde tussen ’s lands derde en tweede niveau. VVV ’03 is tot op de dag van vandaag blijven bestaan, maar richtte zich vanaf dat moment louter op amateurvoetbal. Uiteindelijk ging FC VVV na enkele jaren weer VVV heten.

In 1971 volstond de Kraal niet meer vanwege aangescherpte veiligheidsvoorschriften van de KNVB. Daarop zag VVV zich genoodzaakt om te verhuizen. Zo speelde VVV op 6 februari 1972 – de club had een halfjaar respijt gekregen van de voetbalbond – zijn laatste wedstrijd in het stadion dat bijna zeventig jaar dienst had gedaan en waar de tribunes getuige waren geweest van een derde plek in de Eredivisie. De wedstrijd werd met 1-0 gewonnen tegen Zwolle. Harry Heijnen, de Venlose aanvaller die gepokt en gemazeld was in de voetballerij, tekende voor de laatste officiële treffer in de Kraal.

Voetballen in een kuil: een unieke ambiance

Wie ooit op de Kaldenkerkerweg heeft gefietst in de Duitse richting, weet wat het verschil is tussen het middenterras en het hoge terras van de Maas. Hier, in een gebied waar in de antieke geschiedenis klei en grind werd afgegraven voor het vervaardigen van dakpannen – daarvan is de naam van het in de nabijheid liggende Tegelen (het Latijnse woord voor dakpan is dan ook Tegula) afkomstig – is sprake van grote hoogteverschillen in een klein gebied. Eén van deze diepe dalen werd als ideaal bestempeld voor het nieuwe stadion. Dat was budgettair dan ook zeer aantrekkelijk: immers, de randen van de kuil hoefden enkel met tribunes te worden bebouwd en het stadion zelf hoefde maar amper de hoogte in. De Koel – Limburgs voor ‘de kuil’ –  dankt zijn naam aan deze keuze en zodoende werd op een steenworp afstand van de Kraal een nieuw onderkomen voor de Venlose club gevonden.

De Koel (boven) en De Kraal (beneden) bezien vanuit het perspectief van Google Maps.

De Koel (boven) en De Kraal (beneden) bezien vanuit het perspectief van Google Maps.

Van 1972 tot vandaag de dag speelt VVV zijn thuiswedstrijden in dit stadion. Het meest memorabele moment is misschien wel de ‘sneeuwwedstrijd’ waarin in ijzige omstandigheden met 3-0 van Ajax werd gewonnen dankzij doelpunten van Stan Valckx, Jos Luhukay en Remy Reynierse. En dan is er die trap met mythische proporties. Dick Advocaat, Mikan Jovanovic, Frans Nijssen, Maurice Graef, John de Wolf, Gerald Sibon, Tijjani Babangida, maar ook Keisuke Honda en Ahmed Musa, ze daalden allemaal in een geelzwart tenue de karakteristieke trap af. De kleedkamers die helemaal ‘boven’ de kuil zijn gebouwd, leiden tot het veld middels een ellenlange, steile trap naar beneden. De supporters kunnen de spelers, die al enkele minuten voordat ze op het veld worden verwacht hun exercitie moeten inzetten, van verre zien aankomen. Dat geldt ook andersom. Een rode kaart ontvangen is in geen enkel stadion zo vernederend als hier. Zeker als tegenstander word je gedurende de schier eindeloze weg mismoedig, krijg je hier en daar nog een verwensing mee en heb je tijd genoeg om je zonden te overdenken voordat je onder de douche kunt gaan staan.

Een gedeelte van de iconische trap in De Koel.

Een gedeelte van de iconische trap in De Koel.

Aan het einde van de jaren negentig van de vorige eeuw hadden die douches steeds meer moeite een aangename temperatuur te bereiken, woekerde het onkruid in de Koel tussen de tribunes er lustig op los en stond de club er zelf niet veel florissanter voor: hoewel VVV de hand sinds de stormachtige periode-Körver en het mislukte Henk van Stee-experiment op de knip hield, verloor de Venlonaar de Koel uit het oog. Rondom de eeuwwisseling leek het doek voor de Venlose trots te vallen. Een laatste plek in de laagste afdeling van het Nederlandse betaalde voetbal, een gebrek aan belangstelling vanuit het zakenleven en een lege, echoënde Koel bij thuiswedstrijden. Toeschouwers dachten terug aan de gloriedagen en hadden weinig hoop voor de toekomst. In de bestuurskamer stond de vraag ‘hoe nu verder?’ centraal op de agenda. De bestuurders waren ervan doordrongen dat VVV in deze Koel weinig levensvatbaarheid meer had. Daarop werden enkele plannen aan de gemeenteraad gepresenteerd. Uiteindelijk werd bouwgroep Plegt-Vos in de arm genomen om op de historische grond van de Kraal een nieuw stadion te laten verrijzen dat moest gaan lijken op de Goffert en het Polmanstadion – door hetzelfde bedrijf in respectievelijk Nijmegen en Almelo neergezet. De plannen leken rond, maar uiteindelijk stuitte de nieuwbouw toch op te veel kritiek van de gemeenteraad en werd het plan afgeschoten.

Geen nieuwbouw, maar verbouw: een remedie tegen stilstand

Daar lieten de bestuurders het niet bij zitten. Omdat nieuwbouw in dit politieke klimaat op de lange baan werd geschoven, kwam een nieuw plan ter tafel: een grondige renovatie van stadion De Koel, met op termijn perspectief op een verhuizing. Het veilingterrein in Grubbenvorst – inmiddels bekender als de omgeving van de Floriade – was een van de opties voor mogelijke nieuwbouw. Zover was het nog niet. Voor een grondige renovatie werd een invloedrijk zakenman met VVV-hart in de hand genomen. Hai Berden, die van Seacon Logistics een grote speler op het mondiale toneel had gemaakt, werd benaderd om voorzitter te worden van Stichting Stadion de Koel. Dat  zag de ambitieuze Berden wel zitten en in samenspraak met gemeente, het lokale zakenleven en de voetbalclub werd de club met vereende krachten nieuw leven in geblazen. Tegelijkertijd probeerde de commerciële tandem Maurice Graef-Marco Bogers nieuwe sponsors te bewegen VVV te steunen en zorgde technisch directeur Frans Nijssen in samenspraak met de bevlogen trainer/coach Wim Dusseldorp een team te smeden dat de heropening van de Koel cachet kon geven. Op de achtergrond werkte het bestuur aan een langetermijnvisie voor de club. De renovatie was één, maar de ambities van de in de laatste jaren zo zuinige club reikten verder.

In die periode stak iedereen met een geelzwart hart de handen uit de mouwen. Genoemde oud-spelers als Nijssen en Graef werden binnen de club op handen gedragen en op de achtergrond waren Jeu Sprengers, Herman en zijn broer Wiel Teeuwen en de invloedrijke groenteboer Wim ‘de Mop’ Snijders de ziel en het geweten van de club. De ontwikkeling van de club kwam in die periode in een stroomversnelling. Op het veld smeedde Dusseldorp een team met onder meer aangetrokken spelers als Arno Arts, John van Loenhout, Marcel Meeuwis en Bas Jacobs tot een geheel met spelers uit de bloeiende eigen opleiding als Edwin Linssen, Bernard Hofstede en Sjors Verdellen. In 2004 wist de club net niet te promoveren. In 2005, het jaar dat stadion de Koel voorzien was van de nieuwe tribunes en de verbouwing compleet was, werd onder leiding van Adrie Koster – die Dusseldorp opvolgde – promotie wederom net niet behaald. Ook de excentrieke Herbert Neumann had een seizoen later weinig geluk, maar in de Koel werd een fundament gelegd onder een op handen zijnde promotie en dat die vroeg of laat zou volgen, daar was iedereen het over eens.

Berden met Musa en Emenike (achtergrond)

Slechts twee jaar nadat hij begonnen was met de lobby voor de renovatie van het stadion, ging Hai Berden behalve de voorzittershamer van Stichting Stadion de Koel ook die van de voetbalclub zelf hanteren. Helaas vertrokken onder zijn leiding enkele van de genoemde oud-spelers bij de club, maar Berden had uiteindelijk succes. In 2006/2007 promoveerde VVV onder leiding van André Wetzel naar de Eredivisie met een team dat feitelijk aanmerkelijk minder was dan dat waar de eerdere trainers gebruik van hadden kunnen maken. Toch, via een schitterende ontknoping in de nacompetitie ontplofte de Koel na een overwinning op RKC met dank aan Dirk-Jan Derksen. Ook in de nieuwe Koel – die vanaf die jaren officieel Seacon Stadion-de Koel ging heten – werd geschiedenis geschreven!

Sindsdien speelt de club in de onderste regionen van de Eredivisie en werd degradatie al eens opgevolgd door een kampioenschap. Berden, die inmiddels verraste met een welhaast ‘Riemer van der Veldiaanse’ neus voor talent met de komst van eerst Amrabat en daarna Honda en Musa, wil meer: de ambities van de ondernemende voorzitter zijn groter dan een stadion als de Koel aan kan. In de Koel kan de club niet verder groeien dan het huidige niveau, sterker nog, als andere clubs zich organisatorisch ontwikkelen, zou stilstand achteruitgang kunnen betekenen. De magere jaren uit de late jaren negentig staan bij mening Venlonaar in het geheugen gegrift. Van nostalgie kun je niet eten, zo luidt de gedachte in de bestuurskamer van de Koel. Omdat die ontwikkeling gepaard gaat met stevige meningsverschillen in de Venlose politiek, alsmede een oplaaiende discussie over de rol van de gemeente in de facilitering van stedelijk profvoetbal, hebben we besloten daaraan een apart artikel te wijden. Daarover binnenkort meer…

Over Remy Maessen

"Ik herinner het me als de dag van gisteren. Het was zaterdagmiddag rond een uur of twee. Die ochtend had ik – als voorhoedespeler van de D-jeugd van de inmiddels niet meer bestaande voetbalclub KVC – waarschijnlijk weer wat kansen om zeep geholpen en ik zat inmiddels huiswerk te maken. Mijn vader, toenmalig bestuurslid van VVV, vroeg of ik zin had om die avond samen met hem naar ‘De Koel’ – nog steeds Neerlands meest pittoreske voetbalstadion – te gaan voor de wedstrijd tussen VVV en FC Den Bosch. De Venlonaren hielden het Den Bosch van Ruud van Nistelrooij en Anthony Lurling op 1-1 en mijn liefde voor het spelletje was geboren. Inmiddels, 14 seizoensgidsen van Voetbal International verder, ben ik bijna afgestudeerd als parlementair historicus en durf ik te zeggen dat ik van meer antiquarische voetbalfeitjes – van lang vergeten eindtoernooien tot de Nigeriaanse competitie anno 2011 – op de hoogte ben dan menig ander liefhebber. Deze feitjes zal ik – evenals mijn ervaring als hoofredacteur van diverse tijdschriften – gaan aanwenden om dit initiatief tot een succes te maken. Kleine momentjes en kenschetsen van vergeelde voetbalbladzijden vormen mijn specialisatie – bedoeld om bij elke lezer een ‘aha-erlebnis’ op te wekken."

Reacties

Trackbacks/Pingbacks

  1. Pingback: VVV staat al jarenlang stil. Uittocht van voetbalkennis gelogenstraft | - 28 mei 2013

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: