//
Artikel
De Vergeten Voetballer

Een rendez-vous met een ‘citoyen mondaine’. De terugkeer van verloren zoon Nicolas Anelka

Het stond ergens onderaan de La Gazzetta Dello Sport. ‘La Vecchia Signora’, de oude dame, van Italië contracteert een 33-jarige Franse voormalige vedette. Het zwart-witte Juventus, ‘I Bianconeri’ in de Turijnse volksmond, haalt de geroutineerde spits per direct terug uit het verre oosten. China: het voetballand van letterlijke en figuurlijke dwergen, het land waarin discipline met een hoofdletter wordt geschreven en waar teamspel de geest van het communisme in zich draagt. Maar ook het land waar steeds meer routiniers komen uitbuiken tegen een riant, vaak direct in dollars uitbetaald, salaris. Ook het ogenschijnlijke en trieste eindpodium van een spits die immer werd beticht van groot talent, maar vooral de boeken in is gegaan als de voetballer die broodvoetbal een geheel nieuwe betekenis heeft gegeven. En toen kwam daar Turijn. Dit is het verhaal van een man die net zo gehaat als geliefd was, van een man die nooit écht tegen de immer hoge verwachtingen op kon boksen. Dit is het verhaal van Nicolas Anelka.

Van banlieue naar Trafalgar Square: de roots van Nicolas Anelka

Nicolas Anelka: wereldster of enfant terrible?

Nicolas Anelka: wereldster of enfant terrible?. Afbeelding afkomstig van: france.worldcupblog.org

We gaan terug naar de jaren zeventig van de twintigste eeuw. Ergens in het Caraïbisch gebied, op het kleine eilandje Martinique om precies te zijn, verruilt de familie Anelka de palmbomen voor het beton van de buitenwijken van Parijs. In het departement Yvelines, in het grauwe voorstadje Trappes settelt de familie in de hoop op een beter bestaan. Op 14 maart 1979 huilt een baby dwars door de treurnis heen: Nicolas Anelka ziet het levenslicht.  Op de betonnen pleintjes leert de jonge Nicolas voetballen, zoals zoveel volgelingen van het Frankrijk uit de late twintigste eeuw. Daar waar de drugshandel floreert, daar ontbolstert het talent van de jonge aanvaller met Caraïbische roots. Het ontgaat de scouts van Paris Saint-Germain niet en in 1996 maakt de getalenteerde spits zijn debuut in het blauw-rood van PSG. Nog voordat Anelka echt door kan breken wordt hij weggeplukt door meesterscout Arsène Wenger. Wenger transformeert het ‘boring Arsenal’ in een team dat op attractieve Franse leest geschoeid wordt. Anelka wordt één van de smaakmakers op het stijlvolle Highbury, maar dat wordt hij ook in het bruisende nachtleven van de Engelse hoofdstad. In het seizoen 1998/1999 wordt de nog jonge spits uitgeroepen tot ‘PFA Young Player of the Year’. Met de goede prestaties komen echter ook de financiële eisen op tafel en voor een bedrag van 22,3 miljoen pond verkast de spits naar de Koninklijke Real Madrid in Spanje. Bij ‘Los Galacticos’ komt de Fransman ondanks het spelen in de gewonnen Champions League Finale in 2000 echter niet uit de verf en negentien duels en slechts twee doelpunten rijker lijkt het boek Real Madrid uit te gaan als een nachtkaars.

Na in de clinch te hebben gelegen met zijn ploeggenoten keert Anelka in 2000 terug naar zijn roots bij Paris Saint-Germain: deze keer met enig succes. Als gevolg lonkt een jaar later wederom een buitenlands avontuur bij Liverpool, maar in 22 duels komt de spits tot het schamele aantal van vijf doelpunten. Manager Gerard Houllier heeft het net als zijn voorgangers snel gezien met de spits en doet Anelka met strik en al voor 12 miljoen euro, een hoop geld voor een geflopte spits, de deur uit richting het pas gepromoveerde Manchester City. Na drie relatief succesvolle jaren besluit de spits eieren voor zijn geld te kiezen met een transfer naar het Turkse Fenerbahçe. Dat de Turkse topclub ook toen al een vergaarbak voor uitdijende voormalige sterren was blijkt uit de aanwezigheid van collega-routiniers als Rüstü Reçber, Mateja Kezman en Steven Appiah. Stuk voor stuk uitgerangeerde vedettes die in de herfst van hun carrière nog even ordinair geld komen innen. Wesley Sneijder bevindt zich heden ten dage in dit kader in een goede traditie bij concurrent Galatasaray. Bolton Wanderers, op dat moment zo ongeveer het Fenerbahçe van Engeland, besluit echter om Anelka een nieuwe kans te geven in de Premier League, in een elftal met collega-routiniers El-Hadji Diouf, Gary Speed, Quinton Fortune, Stelios Giannakopoulos en Iván Campo. In het noordwesten van Engeland begint Anelka zijn draai te vinden en na drie wonderwel succesvolle jaren haalt Chelsea de routinier naar ’s lands hoofdstad.   

Het verhaal van een notoire querulant

Bij Chelsea haalt Anelka vooral de kranten door in 2008 een penalty te missen in de Champions League finale tegen Manchester United. United-keeper Edwin van der Sar pareert de lusteloze inzet van de zwak spelende Anelka, die door het missen van de penalty wederom naar hartenlust aan de schandpaal genageld wordt. Datzelfde overkomt de spits in het nationale elftal. Met het WK in 2010 halen de Fransen immers de voorpagina’s. Samen met linksback Patrice Evra wordt Anelka het symbool voor de armetierige Les bleus-equipe: arrogant, lui en te beroerd om hun best te doen. Een uitschakeling in de eerste ronde is het gevolg en de Franse bevolking is massaal klaar met de spelers die nog teerden op hun uit 1998 stammende reputatie. Anelka is het echter niet eens met deze lezing en haalt genadeloos uit naar de pers. Bondscoach Raymond Domenech, slachtoffer van de spelersmuiterij, wijst enige tijd later Anelka aan als spil van het kwaad. De spits wordt zonder pardon uit de selectie gezet door Domenech, wat de aanvaller op de hoon van geheel Frankrijk komt te staan. Tijdens Frankrijk – Mexico (0-2) in de groepsfase van het toernooi bereikt de spanning het kookpunt. Volgens de Franse sportkrant L’Equipe zijn ‘Va te faire enculer, sale fils de pute!’ (‘kruip de boom in, vuile hoerenzoon’) de weinig verhullende woorden van de spits richting de trainer in de rust van het duel. En weg is Anelka. Een schorsing van maar liefst 18 (!) interlands is het gevolg voor de massaal weggehoonde spits. De beelden op de Franse televisie zijn sprekend: voorzien van koptelefoon en donkere zonnebril negeert de nors kijkende Anelka het massaal toegestroomde journaille alvorens in een dure bolide te stappen en met piepende banden Heathrow te verlaten.

Wie zal de volgende zijn die het voorbeeld van Anelka volgt?. Afbeelding afkomstig van: www.extrasport.be

Wie zal de volgende zijn die het voorbeeld van Anelka volgt?. Afbeelding afkomstig van: http://www.extrasport.be

Het verre China lijkt – en we schrijven inmiddels 2012 –  de enige uitweg voor de spits die het inmiddels in vrijwel heel Europa verbruid heeft. Hetzelfde jaar zwicht ook collegaspits Didier Drogba voor de grote zak Chinees geld. Shanghai Shenhua, dat ooit nog de flagrante PSV-flop Sun Xiang onder contract had staan, haalt de wereldpers met het binnenhalen van de twee voormalige vedettes. Voor een salaris van ruim 200.000 euro per week (!) weet Anelka echter weinig pannen van het dak te spelen bij de Chinezen. Het bruisende leven in nachtelijk Shanghai gevalt de Fransman echter wel en de Franse spits leeft als een God in China. Uiteraard vertrekken beide heren naar eigen zeggen niet voor het geld naar het verre oosten.  “Ik heb het aanbod van Shanghai geaccepteerd, omdat ik geïnteresseerd ben in de Chinese cultuur”, aldus Anelka. Of de spits hiermee doelt op de cultuurhistorische wortels van een diep religieus land blijft de vraag: het kan ook zijn dat het neonverlichte nachtleven van de weelderige stad Shanghai ’s mans aandacht heeft. Inmiddels heeft ook Didier Drogba laten weten naar China te zijn gekomen ‘om iets moois op te bouwen’. De bankiers op de Kaaimaneilanden wrijven vast in hun handen bij het horen van deze woorden.

Een rendez-vous met een ‘citoyen mondaine’?             
Met een carrière die in het verre China ten einde lijkt gekomen, komt daar eind 2012 plotseling het nieuws dat Juventus Anelka binnenhengelt als winterse versterking. In de zoektocht naar routine komen de Italianen uit bij Anelka, wiens reputatie blijkbaar geen belemmering vormt voor de beleidsmakers uit Turijn. Op internetfora klinkt weinig enthousiasme: Juventus wordt ervan verdacht de problemen in huis te hebben gehaald met de Franse spits. Bovendien heeft het verleden uitgewezen dat het terughalen van routiniers op de Europese velden vaak weinig succesvol is gebleken. De laatste jaren in ’s mans carrière geven bovendien weinig aanleiding tot vertrouwen. Wat een rendez-vous met een veelbesproken ‘citoyen mondaine’ genoemd wordt, zou daarom zomaar eens een laatste stuiptrekking van een probleemkind kunnen zijn.

Over Boudewijn Wijnacker

"Voetbal is voor mij meer dan datgene dat zich binnen de lijnen afspeelt. Als cultuurhistoricus en stadsgeograaf ben ik van mening dat het bestaan van een BVO kan bijdragen aan de identiteit, historie en het karakter van een dorp, stad of regio. Vooral het mannelijke deel van een stedelijke populatie kent vaak een sterke affiniteit met een plaatselijke voetbalvereniging. Het is deze invloed van een voetbalvereniging op de samenleving die voor mij de drijfveer vormt voor het oprichten van De Skybox met mijn zeer gewaardeerde collega’s. Mijns inziens blijft dit spanningsveld tussen maatschappij en voetbal onderbelicht in overige voetbaltijdschriften en websites: voor zakelijke verslagen van gespeelde wedstrijden verwijs ik je dan ook graag door naar andere webpagina’s. Daar waar mijn collega’s meer thuis zijn in de internationale naam en faam van het voetbal, duik ik graag in de spelonken van het Nederlandse betaalde voetbal, met name de Eerste Divisie. Voetbal staat hier dicht bij de mensen, getuige de van een gratis seizoenskaart voorziene fans van Helmond Sport, die vanaf hun tuinstoelen op het dak van het schuurtje in de eigen tuin het vaak matige voetbal gade kunnen slaan. De lezer kan van mij licht cynische beschouwingen van opmerkelijke gebeurtenissen verwachten, die zich zowel binnen als buiten de lijnen afspelen. Bovendien zal ik me focussen op nostalgisch getinte artikelen, analyses van de cultuurhistorische waarde van door de tand des tijds aangetaste voetbalstadions en odes aan vergeten voetballers."

Reacties

Trackbacks/Pingbacks

  1. Pingback: De Vos die zijn streken verloor. De dood van RBC en het Roosendaalse profvoetbal | - 13 maart 2013

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: