//
Artikel
Artikelen

D-day in Hilversum. Hoe de NOS en RTL tijdens het EK strijden om de gunst van de kijker. Deel 2

Hilversum is in rep en roer. Tussen alle zomer-lifestyleprogramma’s en door Gordon gepresenteerde niemendalletjes in woedt er een hevige strijd tussen de journalisten van de Nederlandse Omroep Stichting (NOS) en de collega’s van het commerciële RTL. Dat de strijd hevig is, moge duidelijk zijn. Daar waar de NOS het andermaal probeert met Jack van Gelder’s Studio Sportzomer, pakken Genee, Derksen en Van der Gijp de handschoen op met VI Oranje, ditmaal uitgezonden op de grote familiezender RTL4. Beide programma’s gaan op min of meer hetzelfde tijdstip de strijd met elkaar aan om de gunst van de voetbalkijker. VI Oranje, nu steunend op de reputatie van grote zender RTL4, kruist onbetwist de degens met het instituut van de publieke omroep.  Welke strijdwijze hanteren de beide kemphanen? En wie verdient de meeste kijkers? Vandaag deel twee van het uitgebreide Skybox-tweeluik, waarin we de heren uit het Kurhaus onder de loep nemen. Kan RTL de strijd winnen van de NOS? Je leest het hier!

Knallen in het Kurhaus: VI Oranje onder de loep genomen      

Derksen, Genee en Van der Gijp gaan de strijd aan met de NOS. Foto afkomstig van: http://www.nrc.nl

Dat VI Oranje niet hetzelfde budget voor handen heeft als de NOS moge duidelijk zijn. De Cora’s van Mora, in Heinekenshirtjes gehulde loeiende fans op de achtergrond en door Bureau Halt in Oranjeleeuwenpakken van ING gedwongen dissidenten struikelen over elkaar heen tijdens het programma. De gesponsorde items van met name Heineken zijn van een der mate bedenkelijk niveau dat deze items zich in het rijtje der eeuwige televisiemislukkingen mogen scharen tussen flops als ‘Million Dollar Wedding’, ‘Hole in the Wall’ en ‘Leven als een Prof’. De onbehulpzame reacties van de ‘winnaars’ uit de bombastische Heineken-items zeggen genoeg: studentencabaret is er niets bij.  Het bewijs dat koffieleutend bedachte items garant staan voor beschamende televisie. De Gemeente Den Haag is daarnaast ongetwijfeld blij met de gratis citymarketing die VI Oranje met zich meebrengt: zo wordt VI Oranje steevast uitgezonden vanuit het ‘Steigenberger’ Kurhaus te ‘Den Haag, Scheveningen’ en duiken reporters ook menigmaal de volkswijken in. Allemaal nodeloze tijdsverspilling die op het conto van ‘commerciële televisie’ geschreven mag worden.

Datzelfde geldt voor een deel van de aanwezige gasten. De zoutloze voetbalmeningen van mensen als Gordon, Guus Meeuwis en Rene Froger mogen een erfenis genoemd worden van de grootheidswaanzin van RTL-baas Erland Galjaard die verwacht dat voetbalminnend Nederland op meningen van bovenstaande nobodies zit te wachten. Zo schudt musicalschoffie Danny de Munk doodleuk de opstelling van het Nederlands Elftal uit zijn mouw en kan Rene Froger niet vaak genoeg benadrukken dat “onze jongens” steevast met 4-0 gaan winnen van elke willekeurige tegenstander. Terwijl talloze programma’s in de televisiehistorie ten onder zijn gegaan aan het genadeloze BN’ers-virus beginnen de eerste symptomen van dit syndroom ook zichtbaar te worden in Scheveningen. De bijdrages van Sierd de Vos nopen bovendien nog altijd tot zappen en de voice-over van Leo Driessen bij de gesponsorde Heineken-items is net zo tenenkrommend als diens voetbalcommentaar. Dat RTL4 een familiezender is moge duidelijk zijn, maar de vraag rijst of VI Oranje niet beter bij RTL7 had kunnen blijven. Dat had de kijker een hoop betweterige BN’ers gescheeld aan tafel.

Onovertroffen blijft de chemie aan de discussietafel. Daar waar Jack van Gelder en consorten moeizaam de lach erin proberen te houden, vliegt de ene na de andere geslaagde grap bij de heren van RTL over tafel. Na enige tijd afwezig te zijn geweest is René van der Gijp ouderwets in vorm en weet ook de aanwezigheid van Hans Kraaij Jr. blije gezichten in Nederlandse huiskamers te veroorzaken. Dat Voetbal International vaak geparafraseerd wordt als ‘Koffietijd voor mannen’ wordt gesterkt door het feit dat veel discussies aan tafel weinig met voetbal an sich te maken hebben. Hierdoor krijgt VI Oranje een hoog ‘Late Night Talkshow’-gehalte. Het is dan ook wachten op de dag dat Derksen en Genee alle schroom van zich af gooien en de erfenis van wijlen Barend en Van Dorp op hun schouders nemen om de doordeweekse avond een geslaagd uitgeleide te geven. Jan Boskamp solliciteert daarnaast openlijk voor de titel van ‘TV-talent van het jaar’ met zijn energieke en sympathieke optreden. Voetbalpuristen zullen er ongetwijfeld van gruwelen, maar het levert zondermeer geslaagde en amusante televisie op. Dat Derksen het niet kan laten af en toe reclame te maken voor boeken die hij zelf uitbrengt en al te graag inspeelt op de onderbuikgevoelens van de kijker zorgt ervoor dat de discussies uiteraard met een korrel zout genomen dienen te worden: de kracht der provocatie gaat soms ten koste van de realiteitszin. Wel blijft het een verademing om te zien dat Derksen lak heeft aan conventies en nooit en te nimmer om de hete brij heen draait zoals oud-voetballers dat gewoon zijn om te doen. Ongenuanceerd en populistisch of niet, het blijft televisie die een glimlach op een ieders gezicht tovert.

Geen kleffe taferelen bij de heren van RTL. Hier Jack van Gelder in het veelbesproken ‘schoothondjesincident’. Foto afkomstig van: zappen.blog.nl

Dat kan niet gezegd worden van de klapregisseur die te vaak onbedoeld in beeld komt en als taak heeft het in Heinekenshirtjes gehulde publiek te manen tot het uitvoeren van de wave. De gewenste kroegensfeer krijgt zo iets kunstmatigs en begint de nare trekjes te vertonen die de Gelredomeshows van Marco Borsato al jaren vertonen: geregisseerde gezelligheid in optima forma. Dat de rode stier van Jupiler plaats heeft gemaakt voor een groen Heinekendecor is tot daar aan toe, maar dat dit gepaard moet gaan met slecht acterend enthousiast publiek werkt op de zenuwen. Datzelfde geldt voor de ING ‘Nederland-Voetballand’-items die hun weg onlangs ook al gevonden hadden naar de maandagavonden van Voetbal International. Overduidelijk gesponsorde wegwerptelevisie die ten koste gaat van de zendtijd. Dat de opbrengst van het ING-penaltyschieten naar kansarme kinderen gaat is leuk en aardig, maar kan niet verhullen dat de kijker getuige is van uiterst armoedige televisie. De tandem ‘Froger-Oranjeleeuwen-penalties’ loopt dan ook spaak in de route richting geslaagd kijkvoer.

Het voordeel van de twijfel?
In tegenstelling tot de collega’s van de NOS weten Genee, Derksen en Van der Gijp het voordeel van de twijfel te krijgen door de onderlinge chemie van het drietal. Vergeleken met het hoge ‘ouwe-jongens-krentenbrood’-gehalte bij de tafel van Van Gelder slaan de grappen in Scheveningen wel aan en wordt de kijker nare propagandafilmpjes vol hippe R&B bespaard. De erbarmelijke sluikreclame in VI Oranje gooit daarentegen roet in het eten. Dat de verkondigde meningen in het Kurhaus vaak een populistische zweem over zich heen hebben hangen en menigmaal teren op provocatieve veronderstellingen kan niet verhinderen dat het in elk geval leuke televisie oplevert. Wie vervolgens zapt naar de NOS en daar de Andre Ooijers en Gerald Sibons van deze wereld de weg der kritiekloze voorspelbaarheid zien bewandelen verlangt snel terug naar de discussies in het Kurhaus. De kwalitatief hoogstaande reportages van de NOS ten spijt, de zoutloze discussies en overdaad aan actiefilmpjes doen de zender de das om. De kijkcijfers ondersteunen deze constateringen. En aangezien Van Gelder en statisticus Santoni prat gaan op een cijfermatige benadering, kan hier de rechtmatige conclusie getrokken worden: de strijd is in het voordeel van de commerciëlen beslecht.

 

Over Boudewijn Wijnacker

"Voetbal is voor mij meer dan datgene dat zich binnen de lijnen afspeelt. Als cultuurhistoricus en stadsgeograaf ben ik van mening dat het bestaan van een BVO kan bijdragen aan de identiteit, historie en het karakter van een dorp, stad of regio. Vooral het mannelijke deel van een stedelijke populatie kent vaak een sterke affiniteit met een plaatselijke voetbalvereniging. Het is deze invloed van een voetbalvereniging op de samenleving die voor mij de drijfveer vormt voor het oprichten van De Skybox met mijn zeer gewaardeerde collega’s. Mijns inziens blijft dit spanningsveld tussen maatschappij en voetbal onderbelicht in overige voetbaltijdschriften en websites: voor zakelijke verslagen van gespeelde wedstrijden verwijs ik je dan ook graag door naar andere webpagina’s. Daar waar mijn collega’s meer thuis zijn in de internationale naam en faam van het voetbal, duik ik graag in de spelonken van het Nederlandse betaalde voetbal, met name de Eerste Divisie. Voetbal staat hier dicht bij de mensen, getuige de van een gratis seizoenskaart voorziene fans van Helmond Sport, die vanaf hun tuinstoelen op het dak van het schuurtje in de eigen tuin het vaak matige voetbal gade kunnen slaan. De lezer kan van mij licht cynische beschouwingen van opmerkelijke gebeurtenissen verwachten, die zich zowel binnen als buiten de lijnen afspelen. Bovendien zal ik me focussen op nostalgisch getinte artikelen, analyses van de cultuurhistorische waarde van door de tand des tijds aangetaste voetbalstadions en odes aan vergeten voetballers."
%d bloggers liken dit: