//
Artikel
Artikelen

Derby aan de Niederrhein: de rivaliteit van 1. FC Köln en Fortuna Düsseldorf onder de loep.

Aan de Duitse Nederrijn heeft een beladen en historische derby sinds 1997 geen doorgang meer kunnen vinden op het hoogste niveau. Dit jaar leek het erop alsof deze er in 2012 dan toch van zou komen, maar de liefhebbers van de regionale strijd blijven berooid achter. Hoewel de in Keulen woonachtige liefhebbers er rouwiger om zullen zijn dan hun Düsseldorfse soortgenoten. Want terwijl de lokale Fortuna voor het eerst sinds jaren weer op de drempel van de Bundesliga staat – de competitie waar de negende en rijkste stad van Duitsland, Düsseldorf thuishoort –, ging de trotse 1. FC van Köln op de laatste speeldag kopje onder, om volgend seizoen een niveau lager weer op te duiken.

De jojo-club uit Düsseldorf

Het logo van Fortuna Düsseldorf

Het logo van Fortuna Düsseldorf. Foto: Wikimedia Commons

Fortuna Düsseldorf heeft als gevolg van de derde plaats in de Tweede Bundesliga de felbegeerde promotie in eigen handen met het nakende tweeluik om promotie/degradatie met de nummer zestien van de Bundesliga, Hertha BSC, in het vooruitzicht. Vanavond wordt de eerste wedstrijd gespeeld, terwijl dinsdag de return op het programma staat. De equippe uit de hoofdstad speelt dit jaar zonder enig vertrouwen en is zeker niet de meerdere van het team uit Düsseldorf, waarmee het niet uitgesloten is dat de Düsseldorfse ESPRIT Arena volgend jaar het toneel is van Bundesliga-voetbal. Hoe de wedstrijd ook eindigt, een herhaling van de Bundesligakraker Fortuna Düsseldorf – 1. FC Köln uit 1997 zal er dit jaar niet komen.

De in 1895 als Turnverein Flingern 1895 opgerichte sportvereniging werd na een aantal fusies in 1919 omgeturnd tot de Düsseldorfer Turn- und Sportverein Fortuna 1895. De club werd in de jaren dertig  een maal landskampioen, gleed daarna af in de obscuriteit, maar veroverde vanaf de jaren zeventig wederom een plaats in de nationale schijnwerpers. In het seizoen 1971-72 eindigde de club als dertiende, maar na de herbouw van het Rheinstadion in 1972 leefde Fortuna op. In het seizoen 1972-73 werd de club derde, achter Bayern München en, jawel, FC Köln. Dat seizoen hadden de beide Rhein-rivalen in de onderlinge confrontaties de punten gedeeld, met beiden een thuiswinst. Als gevolg van de derde plaats mocht Fortuna het volgende seizoen Europa in, waarin het uiteindelijk in de achtste finale door het Oost-Duitse Lokomotive Leipzig tot een halt werd gebracht. Het seizoen 72-73 bleek een hoogtepunt qua punten, met wederom een derde plaats die het volgende jaar recht gaf op Europees voetbal. Fortuna wist tot de achtste finales van door te stoten, maar trof daarin een te machtig FC Amsterdam. De volgende jaren bleef de club in de Bundesliga aardig meedraaien en in 1978 speelde Fortuna de bekerfinale van West-Duitsland. Het laat zich raden wie de tegenstander was. Landskampioen FC Köln bleek echter met 0-2 te sterk voor de rivaal uit Düsseldorf. De 7-1 thuisoverwinning op de Rekordmeister uit München van dat seizoen bleek een van de laatste hoogtepunten van Fortuna, want de club zou in het komende decennium afglijden in de vergetelheid die de Oberliga heet.

Hoewel Fortuna in het begin van de jaren tachtig nog lijdzaam meehobbelde in de onderste regionen van de Bundesliga, degradeerde de club in 1986-1987 naar de Tweede Bundesliga. Een stap achteruit die uiteindelijk niet de laatste zou zijn. De club kon begin jaren negentig met de hulp van de punkrock-band Die Toten Hosen – zij kochten een aantal spelers voor Fortuna – kortstondig terugkeren in de Bundesliga, maar in 1991-92 degradeerde het eerst naar de Tweede Bundesliga, om meteen daarna nog een keer te degraderen naar het derde niveau. De club pingpongde in de twee daaropvolgende seizoenen weer terug naar de Bundesliga, maar degradeerde wederom in 1996-97, mede door twee nederlagen tegen de rivaal uit Köln. Na twee seizoenen in de Tweede Bundesliga zakte Düsseldorf voor de tweede maal in haar bestaan jammerlijk naar de derde divisie, maar daarmee zou de ondergrens niet bereikt zijn. In 2002 degradeerde Fortuna naar het vierde niveau: de Oberliga. Na twee seizoenen in de obscuriteit promoveerde de club naar het derde niveau omdat kampioen SSVg Vellbert geen licentie rondkreeg: niet bepaald een eervolle vermelding. Niettemin was promotie een feit. Op dat derde profniveau vestigde de Rijnclub een record: de openingswedstrijd van de nieuw gebouwde LTU-Arena werd met 2-0 tegen 1. FC Union Berlin gewonnen, voor het oog van 38123 toeschouwers. In datzelfde seizoen promoveerde Fortuna naar de Tweede Bundesliga, waar het in de huidige jaargang als derde is geëindigd, en zodoende ten langen leste terug kan keren naar het niveau waar de vereniging thuishoort.

1. FC Köln: de Prins op de witte bok

Clubmascotte Geissbock Hennes in zijn stal. Foto: Wikimedia Commons

Clubmascotte Geissbock Hennes in zijn stal. Foto: Wikimedia Commons

Een kilometer of vijftig de Rijn stroomopwaarts heeft de grootste rivaal van Fortuna haar thuishaven in de Domstad. Het seizoen is dit jaar geëindigd in een ramp voor 1. FC Köln, met de laagste klassering van de afgelopen tien jaar. Met een schamele 30 punten, 75 treffers tegen en slechts 39 voor is de club uit Keulen de verdiende degradant. De rigide en stoïcijnse aanpak van de Noorse trainer Stale Solbakken bleek geen gouden greep en de coach werd in april aan de kant gezet, maar ook interim-trainer Frank Schäfer wist het tij niet te keren. Absolute vedette Lukas Podolski bleek te weinig de prins op het witte paard en wist zijn indrukwekkende doelpuntenmoyenne van het nationale elftal bij lange na niet te evenaren. Niet voor niets heeft de soms ietwat onduidelijk pratende Prins Poldi besloten het zinkende schip na dit seizoen te verlaten om het Kanaal over te zwemmen en in de stabiele haven van Arsene Wenger aan te meren. Ook de andere steraanvaller Milivoje Novakovič had duidelijk niet zijn seizoen. Mascotte ‘Geissbock “Hennes” ’ mekkert volgend seizoen dientengevolge klagend in de Tweede Bundesliga.

In 1948 waren de Keulse verenigingen SpVgg Sülz 07 en Kölner BC 01c gefuseerd tot 1. FC Köln, met name om nationaal om de prijzen mee te kunnen doen. In de jaren vijftig streed de club regelmatig om het nationale kampioenschap mee, hoewel deze nooit gewonnen werd. In de jaren zestig beleefde de club haar eerste grote successen, door in 1964 de geschiedenisboeken in te gaan als de eerste kampioen van de in 1963 opgerichte Bundesliga. In de jaren zestig was de 1. FC dé club van Duitsland en in 1968 werd voor het eerste de nationale beker gewonnen. Ook de jaren zeventig waren succesvol: in 1976 werd de club van vedette Wolfgang Overath landskampioen, alsmede in 1978, terwijl in datzelfde jaar de beker werd gewonnen; zoals eerder gezegd stond de club haar rivaal uit Düsseldorf dat voorjaar in de weg. Voor het oog van 70.000 man werd het in Gelsenkirchen 2-0 voor ‘Die Geißböcke’. Voor het goed voetballende Dusseldorf viel de nederlaag zwaar, want Fortuna was de duidelijk beter voetballende ploeg geweest. ‘Kritiker und Zuschauer gingen konform In der Meinung, daß Düsseldorf die bessere Mannschaft gewesen sei. So hatte auch niemand etwas gegen die Schlagzeile einzuwenden: „Düsseldorf spielte, und Köln schoß die Tore”. Libero Gerd Zewe van Dusseldorf klaagde: ‘Das war die unglücklichste Niederlage meiner Laufbahn’ .

De derby in 2012-2013…?

De 1. FC bleek in de jaren zeventig een sta-in-de-weg voor het Fortuna dat naar haar eerste nationale succes sinds de jaren dertig snakte. Ook in de decennia daarna bleek de club uit de hoofdstad van Nord-Rhein-Westfalen het af te leggen tegen ‘Die Geißböcke’. Dusseldorf heeft de laatste acht keer dat ze tegen Köln speelden in de Bundesliga niet kunnen winnen en maar liefst vijf partijen werden verloren. Gezien de enorme terugval die de club uit Düsseldorf vanaf de jaren tachtig heeft gekend en de lange, harde weg die is bewandeld tot de huidige dag waarop de vereniging weer op de drempel van de Bundesliga staat, zal het komende tweeluik met Hertha BSC een historisch moment zijn. Het lot heeft niet gewild dat Fortuna de beslissing moet afdwingen tegen haar eeuwige rivaal zelf; daarvoor was 1. FC Köln dit jaar te zwak. Maar promotie naar de Bundesliga zal vanwege de degradatie van die andere Rhein-club voor Fortuna toch als een wraak voor de verloren finale in 1978 smaken. En mocht de club uit Düsseldorf het promotie tweeluik verliezen? Dan kan volgend jaar in de Tweede Bundesliga alsnog wraak genomen worden. Succes Fortuna!

Over Thomas Vries

"Mijn voorliefde voor voetbal en voetbalverhalen komt voort uit een in mijn jeugd ingeslopen gevoel van miskenning. De kleine Thomas – rechtsbuiten van D-1 van VV Beegden – schreeuwt in mijn volwassen zelf over het algemeen hard om aandacht die hij als – laten we eerlijk zijn – matig begenadigd manusje-van-alles nooit kreeg van jeugdtrainer Grad. Daar komt ook mijn onvoorwaardelijke steun aan de underdog vandaan: zie het als een verlate zelfrechtvaardiging. Aldus voel ik me genoodzaakt op een andere manier aan te tonen dat ik heus wel ergens goed in ben wat betreft voetbal: niet zozeer tegen een bal trappen, maar meer het schrijven van het voetbalverhaal. Als door het postmodernisme beïnvloede cultuurhistoricus en stadsgeograaf is het mijn doel om aan De Skybox bij uitstek narratieve bijdragen te leveren. Het gaat mij vooral om het uitwerken van een gekozen thema, een invalshoek, een mooie anekdote of metafoor: onderwerpen als sociale vereniging, de tragiek van het zwarte gat na de voetbalcarrière en het persoonlijke verhaal van een net-niet wereldberoemde voetballer, dát zijn de verhalen die ik graag als ware het een voorleesavondje aan het publiek van deze website wil vertellen. De mogelijkheid tot het uitwerken van een heel kleine metafoor, een vergeten tragiek, tot een kort romanachtig verhaal is waarom ik met veel enthousiasme samen met mijn compagnons dit initiatief heb opgericht."

Reacties

Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: