//
Artikel
Artikelen

Der Karnevalsverein: een korte geschiedenis van het succes van FSV Mainz 05

Een vreemdeling die komend weekend Nederland ten zuiden van de rivieren in zal zakken, zal gehele bevolkingsgroepen op meer mondaine manier nog verder kunnen zien inzakken. Dronkenschap en vreemde verkleedpartijen: de vreemdeling (Hollander) kijkt nog steeds raar op van carnaval. Gevoetbald wordt er niettemin, ook in de katholieke delen van het land. Daarom geheel in thema vandaag op de Skybox: de opmars van Der Karnevalsverein. Maar het betreft hier zoals de bijnaam reeds doet vermoeden geen Nederlandse voetbalvereniging: zelfs Roda JC heeft niet een zo Duits klinkende bijnaam. Ook buiten Nederland wordt het volksfeest voorafgaand aan het vasten gevierd: dit is het korte succesverhaal van FSV Mainz 05.

Carnaval wordt breed gedragen in Mainz. Foto: Wikimedia Commons

Langs de Duitse oevers van de Rijn wordt komend weekend Carnaval gevierd in twee hoofdsteden van het traditionele feest: Köln en Mainz. Beide steden claimen het centrum te zijn van Carnavalminnend Rijnland: zowel de Meenzer Fassenacht als de Kölner Karneval  zijn evenementen waar honderdduizenden mensen op af komen. Carnaval is een centraal onderdeel van de stadsidentiteit van Mainz – ook historisch gezien. Niet voor niets heeft de lokale voetbaltrots van Mainz de bijnaam Karnevalsverein. Waneer een speler van Die Nullfünfer scoort schalt de Narrhallamarsch – een iconisch carnavalslied uit Mainz – uit de stadionspeakers. Vooral vorig seizoen viel het carnavalsnummer vaak te horen in de Mainzer Coface Arena: de bescheiden club eindigde geheel tegen de verwachtingen in op de vijfde plaats in de Bundesliga, waarmee het Europees voetbal afdwong. Waar kwam dit plotse succes van de pas in 2009 naar de Bundesliga gepromoveerde club uit Reinland-Pfalz vandaan?

Het succes van de jonge trainers: Thomas Tuchel als de nieuwe?

Één naam is verbonden met de successtory: Thomas Tuchel is het jongste voorbeeld van een rij getalenteerde Duitse coaches. De nu pas 38-jarige trainer werd in de zomer van 2009 coach van het eerste van Der Karnevalsverein. Daarmee staat hij in de traditie van de heden ten dage zo succesvolle Jürgen Klopp, die met Dortmund afgelopen seizoen na negen jaar eindelijk weer kampioen werd. Ook Klopp begon zijn carièrre in de carnavalsstad. Terug naar Tuchel: de opvolger. In het eerste seizoen onder zijn leiding speelde het nieuw gepromoveerde Mainz  zich vrij eenvoudig veilig en eindigde het als 9e in de Bundesliga. Het seizoen daarna werd de invloed van de talentvolle jonge coach pas echt duidelijk: Mainz werd zoals reeds gezegd vijfde.

Tuchel’s spelopvatting is typisch voor het nieuwe Duitse voetbal.  Hij legt in zijn elftal een erg grote nadruk op rennen, op het lopend vermogen en de snelst mogelijke omschakeling van verdediging naar aanval. Hij hamert op enorm veel pressing, ook op de helft van de tegenstander, hetgeen collectieve inzet en tactische discipline vereist. Barcelona is wat dat betreft het voorbeeld. Tuchel, die zelf een universitaire studie Economie volgde, pakt zijn trainerschap erg professioneel en analytisch aan. Tijdens trainingssessies dienen de spelers elke keer iets nieuws te leren en te doen: daarnaast blijft hij hameren op het rennen, de pressing en omschakeling als tactisch regelmatige basis.Tuchel analyseert het voetbal tot in de kleinste details en laat zijn spelers erop trainen tot ze alle kleine aspecten beheersen. Zijn elftal speelt niet in een vaste formatie, maar beweeglijkheid en dynamiek zijn het devies. De succescoach traint erop dat spelers als collectief in formatie kunnen veranderen naar gelang de wedstrijd het verlangt.

Juist omdat tactische discipline een essentiële rol in het systeem van Tuchel speelt wordt grote nadruk gelegd op communicatie binnen de spelersgroep. Spelers dienen elkaar aan te kijken wanneer met elkaar gepraat wordt en in plaats van duidelijke, maar ongelijke, hiërarchie heerst gelijkwaardigheid binnen Tuchel’s team: de trainer staat niet boven het team, maar is er onderdeel van. Dat heeft succes opgeleverd: met het uitstekende aanvallende koppel Szalai-Schürrle werden de eerste zeven competitiewedstrijden van vorig seizoen in overwinningen omgezet: een prestatie tot dan toe alleen door het grote FC Bayern behaald.

De jonge Tuchel lijkt bestemd voor een succesvolle trainerscarierre: hij koppelt een helder en doordacht voetbalconcept aan inventiviteit. Wat dat betreft heeft hij veel weg van de twee andere jonge Duitse succescoaches Jürgen Klopp en Joachim Löw

Exponent van het succes: André Schürrle

André Schürrle: exponent van het Mainzer succes. Foto: Wikimedia Commons

André Schürrle: exponent van het Mainzer succes. Foto: Wikimedia Commons

Een coach is natuurlijk voor een belangrijk deel zo goed als zijn spelersmateriaal: om het succes van Mainz te verklaren moet daarom ook vooral naar de jonge André Schürrle worden gekeken, die tot absolute uitblinker van het vorige seizoen bij Mainz uitgroeide. De jonge beweeglijke aanvaller is een schoolvoorbeeld van de nieuwe generatie Duitse voetballers die in 2010 op het WK zoveel lof oogstten, ook al was de in Ludwigshafen geboren jongeling er zelf in Zuid-Afrika nog niet bij. Momenteel wordt de naar Leverkusen overgestapte Schürrle regelmatig door Löw opgeroepen voor die Mannschaft en het lijkt erop dat de buitenspeler het al rijk gevulde reservoir van technisch begaafde loopwonders dat het Duitse elftal herbergt zal complementeren deze zomer.

Het vetrek van Schürrle naar Leverkusen deze zomer was het logische gevolg van de hoge ogen die het elftal van FSV Mainz een seizoen geleden gooide en de buitenspeler was een zo belangrijk onderdeel van Tuchel’s succesformule dat de Karnevalsverein momenteel op een niet veilige dertiende plek in de Bundesliga bivakkeert. Schürrle zelf heeft zich inmiddels moeiteloos in de basis van Leverkusen gespeeld, en hoewel hij in het buitenland een minder grote naam heeft dan de  soortgelijke spelers Thomas Müller en Lukas Podolski, doet hij zeker niet voor hen onder. Schürrle is snel, technisch en heeft een indrukwekkend loopvermogen: drie voetbaleigenschappen die de bewierrookte technische Oranje leeuwen november jongstleden flink in hun hemd hebben laten staan.

Na het feest, komt het vasten. Blijft Der Karnevalsverein met een kater achter?

Het valt te bezien hoe Mainz het seizoen uitspeelt als de carnavalsvierders – Duitse en Nederlandse –al lang en breed hun katers hebben uitgezeten. Met de huidige dertiende plaats zullen alle zeilen bijgezet moeten worden om degradatie te ontlopen. Het succes van de formule Tuchel is evenwel aangetoond. De goede prestaties van Der Karnevalsverein van de voorgaande twee jaren tonen aan dat met een helder doordacht concept, een trainer die de tijd krijgt zijn visie te ontwikkelen en enkele zelf opgeleide jonge voetballers wel degelijk succes behaald kan worden zonder financieel buitensporig beleid. Wat dat betreft is het voor tenminste één in protestants Nederland gelegen club met drie sterren hoog tijd voor een verkleedpartij!

Over Thomas Vries

"Mijn voorliefde voor voetbal en voetbalverhalen komt voort uit een in mijn jeugd ingeslopen gevoel van miskenning. De kleine Thomas – rechtsbuiten van D-1 van VV Beegden – schreeuwt in mijn volwassen zelf over het algemeen hard om aandacht die hij als – laten we eerlijk zijn – matig begenadigd manusje-van-alles nooit kreeg van jeugdtrainer Grad. Daar komt ook mijn onvoorwaardelijke steun aan de underdog vandaan: zie het als een verlate zelfrechtvaardiging. Aldus voel ik me genoodzaakt op een andere manier aan te tonen dat ik heus wel ergens goed in ben wat betreft voetbal: niet zozeer tegen een bal trappen, maar meer het schrijven van het voetbalverhaal. Als door het postmodernisme beïnvloede cultuurhistoricus en stadsgeograaf is het mijn doel om aan De Skybox bij uitstek narratieve bijdragen te leveren. Het gaat mij vooral om het uitwerken van een gekozen thema, een invalshoek, een mooie anekdote of metafoor: onderwerpen als sociale vereniging, de tragiek van het zwarte gat na de voetbalcarrière en het persoonlijke verhaal van een net-niet wereldberoemde voetballer, dát zijn de verhalen die ik graag als ware het een voorleesavondje aan het publiek van deze website wil vertellen. De mogelijkheid tot het uitwerken van een heel kleine metafoor, een vergeten tragiek, tot een kort romanachtig verhaal is waarom ik met veel enthousiasme samen met mijn compagnons dit initiatief heb opgericht."

Reacties

Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: