//
Artikel
De Vergeten Voetballer

Dave van den Bergh. Goed voorbeeld doet volgen: hoe een man met ballen het avontuur aanging

Coen Moulijn, Piet Keizer, Bryan Roy en Marc Overmars: zomaar wat namen die de afgelopen jaren furore wisten te maken aan de linkerzijde van de aanval van het Nederlands Elftal. Hun kenmerken? Snelheid, een duizelingwekkende dribbel in de benen en gezegend met een voorzet waar Stanislav Manolev alleen maar van kan dromen. Het zijn linksbuitens van de oude stempel, voetballers die het krijt aan de schoenen hadden staan en het best gedijden aan de zijlijn. Terwijl Derk Boerrigter de erfenis van zijn voorgangers moeiteloos op zijn schouders lijkt te nemen, gaan de gedachten terug naar de Utrechtse Galgenwaard: want hier, ondanks Amsterdamse roots, genoot een zekere linksbuiten veel populariteit onder de fanatieke Utrechtse aanhang. We hebben het over Dave van den Bergh, voormalige vleugelflitser van het klassieke soort. 

 Hoe een Amsterdammer in Utrecht floreerde

Dave van den Bergh in het officiële tenue van FC Dallas

Het mag vreemd genoemd worden. Een geboren Amsterdammer die het maakt in het anti-Amsterdamse Utrecht. Toen Dave van den Bergh op 7 mei 1976 ter wereld kwam, was het voor hem snel duidelijk dat hij Ajacied wilde worden. Zoals veel andere Amsterdamse jongetjes trad Van den Bergh toe tot de toen nog prestigieuze jeugdopleiding van de Amsterdammers, waar hij gedrild werd in de Amsterdamse voetballeer. Op het moment dat Van den Bergh op het doorbreken stond was er slechts één probleem: Ajax had bij het Tilburgse Willem II de vliegensvlugge Marc Overmars opgepikt, de man die in de jaren erna de dienst uitmaakte op de linkervleugel van zowel Oranje als Ajax. In twee jaar tijd kwam Van den Bergh tot niet meer dan 12 wedstrijden. Gedesillusioneerd vertrok de lange buitenspeler naar het Madrileense Vallecano, waar hij bij de plaatselijke vereniging drie jaar lang ervaring opdeed in de Primera Division. In 2000 besloot FC Utrecht in de zoektocht naar een aangever voor spitsen Dirk Kuyt en Igor Gluscevic scouts te sturen naar de Spaanse zon: aldaar werd Van den Bergh getraceerd. Terwijl achtereenvolgens Rodney Cairo en Paulus Roiha hopeloos faalden in het leveren van voorzetten vanaf de rechterzijde, wist Van den Bergh zich op de linkerflank te ontpoppen tot vaste waarde in de Utrechtse equipe.

Als donderslag bij heldere hemel selecteert toenmalig bondscoach Marco van Basten Van den Bergh in 2004 voor het Nederlands Elftal. Hoewel respectvol, het Oranjedebuut van Van den Bergh vindt plaats in een tijd waarin ook beroepsflops Romano Denneboom en Kevin Bobson acte de présence geven op het trainingsveld van Oranje. Vraag een gemiddelde Oranjesupporter naar de grootste mislukkingen ooit in een Oranjeshirt en hij of zij begint te orakelen over de Dennebooms, Talans, Boussatta’s, Van Hintums, Jaliensen en, jawel, Van den Berghs van deze wereld. Van den Bergh is echter niets te verwijten in deze: een meer dan aardige buitenspeler voor een destijds gemiddelde Eredivisieclub als FC Utrecht die een uitnodiging voor het Nederlands Elftal op de mat vindt: het oogt haast onwaarschijnlijker dan dat Rick Brandsteder of Gaston Starreveld ineens aan de deurbel staat te rinkelen met de sleutels van een nieuwe auto. Nee, Oranjeniveau viel Van den Bergh niet toe te schrijven. Maar, met tal van assists, bijna 30 goals voor FC Utrecht en een abonnement op een zes jaar geldende basisplaats wist Van den Bergh wel degelijk van grote waarde te zijn voor het FC Utrecht van de vroege eenentwintigste eeuw.

Chasing the American Dream

Het Gillette Stadium van New England Revolution Soccer staat in de VS vooral bekend als thuishaven van American Footballclub The New England Patriots

Eind 2006 gunt FC Utrecht Van den Bergh een verdiende uitgeleide om zijn droom te verwezenlijken: voetballen in de Amerikaanse ‘Major League’. In een land waarin voetbal wordt gezien als sport voor watjes en het daarom denigrerend ‘soccer’ wordt genoemd, was het Van den Bergh die het avontuur aanging. In tegenstelling tot het opzoeken van de zon tussen uitdijende landgenoten, koos Van den Bergh het hazenpad. Hij wilde voetballen in het land waarin basketbal, honkbal, American Football en ijshockey de sportieve dienst uitmaken. Ter vergelijking: het aantal kijkers naar de finale van de Superbowl ontstijgt jaarlijks de 110 miljoen (!), terwijl het gemiddeld aantal thuissupporters van de New York Red Bulls, dé voetbalclub van de Big Apple, de 20.000 niet eens overschrijdt. Het moge duidelijk zijn: voetbal is en blijft een inferieure sport in het land van de mogelijkheden. De verkiezing tot WK-organisator door de FIFA in 1994 spekte vooral de geldkas van Coca Cola, McDonalds en andere multinationals, maar heeft geenszins tot een ware voetbalrevolutie geleid. Amerikaanse voetballers in de eredivisie blijven beperkt tot weinig spectaculaire namen als oud-Ajacied John O’Brien, Cambuurverdediger Gregg Berhalter en good old Earnie Stewart. Stuk voor stuk niet meer dan aardige Eredivisiespelers. Zo maakt ook AZ-aanvaller Jozy Altidore meer indruk in de sportschool dan in de spits van de Alkmaarders, getuige diens brede torso doch magere doelpuntenproductie. In een land waarin voetbalhippie Alexi Lalas, de naar Bob Marley gelijkende Coby Jones en Nike-hype Freddy Adu de voetbalhelden van de laatste twintig jaar zijn, weet Van den Bergh op te vallen tussen de vele voetbaltreurnis die de competitie rijk is.

Met een Amerikaanse als vrouw weet Van den Bergh in de freewheelende Amerikaanse competitie furore te maken. Op de vele veredelde hockeyvelden in de vaak slecht gevulde voetbalstadions – in praktijk vaak tijdelijk gehuurde American-Footballarena’s – weet Van den Bergh voorzet na voorzet te leveren voor achtereenvolgens de Kansas City Wizards, de New York Red Bulls en FC Dallas. Terwijl in een grijs verleden Johan Cruijff, Franz Beckenbauer, Johan Neeskens en Willem van Hanegem kwamen rentenieren op de Amerikaanse velden, koos Van den Bergh bewust voor het Amerikaanse avontuur. Vooral bij de New York Red Bulls maakt “The Flying Dutchman” zich populair. Bij het vertrek van Van den Bergh in 2009 naar FC Dallas spreekt technisch directeur en oud-international Jeff Agoos van een “sleutelfiguur in ons succes”. Hoewel dit niet heel lastig is in een competitie vol voetballers die onderin de Eredivisie mee zouden ballen, valt Van den Bergh te prijzen: hij kiest in tegenstelling niet voor een grote zak Dubaidollars of een leven in Cypriotisch Luilekkerland, maar voor het grote Amerikaanse avontuur. De man die vaak ballen voor de pot wist te slingeren, geeft hiermee blijk aan zijn eigen benedenbuikse bagage. Opdat velen hem mogen volgen.

Over Boudewijn Wijnacker

"Voetbal is voor mij meer dan datgene dat zich binnen de lijnen afspeelt. Als cultuurhistoricus en stadsgeograaf ben ik van mening dat het bestaan van een BVO kan bijdragen aan de identiteit, historie en het karakter van een dorp, stad of regio. Vooral het mannelijke deel van een stedelijke populatie kent vaak een sterke affiniteit met een plaatselijke voetbalvereniging. Het is deze invloed van een voetbalvereniging op de samenleving die voor mij de drijfveer vormt voor het oprichten van De Skybox met mijn zeer gewaardeerde collega’s. Mijns inziens blijft dit spanningsveld tussen maatschappij en voetbal onderbelicht in overige voetbaltijdschriften en websites: voor zakelijke verslagen van gespeelde wedstrijden verwijs ik je dan ook graag door naar andere webpagina’s. Daar waar mijn collega’s meer thuis zijn in de internationale naam en faam van het voetbal, duik ik graag in de spelonken van het Nederlandse betaalde voetbal, met name de Eerste Divisie. Voetbal staat hier dicht bij de mensen, getuige de van een gratis seizoenskaart voorziene fans van Helmond Sport, die vanaf hun tuinstoelen op het dak van het schuurtje in de eigen tuin het vaak matige voetbal gade kunnen slaan. De lezer kan van mij licht cynische beschouwingen van opmerkelijke gebeurtenissen verwachten, die zich zowel binnen als buiten de lijnen afspelen. Bovendien zal ik me focussen op nostalgisch getinte artikelen, analyses van de cultuurhistorische waarde van door de tand des tijds aangetaste voetbalstadions en odes aan vergeten voetballers."

Reacties

Trackbacks/Pingbacks

  1. Pingback: Vergeten voetballer: Dave van den Bergh. - 6 februari 2012

%d bloggers liken dit: