//
Artikel
Artikelen, Moment van de Week

Week 1 – Wij van WC-eend adviseren WC-eend: onderzoek naar corruptie binnen de FIFA staat op springen

Het mocht geen verrassing heten. De toewijzing van het WK 2018 en WK 2022 aan respectievelijk Rusland en Qatar volgde de jarenlang rondzingende geruchtenstroom dat wereldvoetbalorganisatie FIFA aan elkaar hangt van corruptie. Sepp Blatter, de man die onlangs de voorpagina’s haalde door te stellen dat racisme binnen de lijnen ‘onderdeel van het spel’ was, wordt sinds jaar en dag beschuldigd van het aankopen van stemmen in obscure voetballanden bij verkiezingen voor het voorzitterschap van de prestigieuze bond om zo uiteindelijk te kunnen sterven in het harnas. Op donderdag 1 december jongstleden kwam naar buiten dat het in januari 2011 opgerichte anti-corruptiecommittee Transparency International (TI) de eis van wereldvoetbalbond FIFA om een door Blatter en consorten benoemde en betaalde voorzitter van deze commissie naast zich neerlegde. De man om wie het ging, Professor Mark Pieth, verklaarde in deze context dat hij zich niet zou focussen op controversiële FIFA–daden in het verleden, maar louter op corruptie in de toekomst. Een dergelijke uitspraak doet het vermoeden rijzen dat de FIFA geen hand in eigen al dan niet corrupte boezem wenst te steken. Het anti-corruptiecommittee trok de enige conclusie: een goed onderzoek naar corruptie binnen de wereldvoetbalbond is volgens de Fifa niet gewenst.

Het toonbeeld van transparantie? De FIFA onder vuur              
De controverses rondom TI zijn opmerkelijk te noemen, daar Blatter in januari stelde dat hij  “Er persoonlijk voor zal zorgen dat er geen corruptie is binnen de FIFA. Deze commissie zal onze geloofwaardigheid versterken en ons een nieuw imago geven als het gaat om transparantie. Het comité zal onafhankelijk moeten zijn om het maximale geloofwaardigheid te geven. Tijdens het FIFA-congres in Zurich in juni wil ik de commissie presenteren” in een interview met de Zwitserse Sonntagszeitung. Niets van al deze controverse op de officiële website van de FIFA: “Integrity. We believe that, just as the game itself, FIFA must be a model of fair play, tolerance, sportsmanship and transparency.“ De woorden klinken nogal opmerkelijk voor een organisatie die de afgelopen jaren vooral het nieuws haalde door omkoopschandalen, belastingontduiking en torenhoge declaraties door FIFA-bestuurders. Opmerkelijk in deze context is de continue steun van de KNVB aan Blatter: blijkbaar ambiëren KNVB-bonzen als Michael van Praag ook een zetel bij de FIFA met een toekomst vol declaraties en een leven in de schijnwerpers in het vooruitzicht. Wie het eisenpakket voor het WK in 2018 erbij pakt zal opgelucht adem halen dat Ruud Gullit en consorten het toernooi niet binnensleepten voor Nederland: van autovrije wegen om de voorzitter naar de stadions te loodsen tot aan allerhande fiscale voordelen voor allen die direct betrokken zijn bij de organisatie van het toernooi. Nee, het eisenpakket liet ruimte weinig ruimte over voor discussie. Verschillende onderzoeksbureaus toonden aan dat een WK Nederland per saldo meer zou kosten dan dat het op zou leveren.

Vrienden zijn te koop: omkoopschandalen bij de FIFA
Niet dat Nederland kans had kunnen maken. Journalisten van de Sunday Times gingen undercover en toonden aan dat twee leden van het uitvoerend comité van de FIFA hun stem te koop aanboden in ruil voor geld. Het mag bovendien geen wonder heten dat gegevens over de vergoedingen voor FIFA-bazen absolute geheimhouding genieten en er ook niets bekend is van het credit-carduitgavenpatroon van de heren in kwestie. Nepotisme is Blatter ook niet vreemd. Zijn neef Philippe Blatter is CEO van het mediabedrijf Infront. Dit jonge bedrijf kocht de mediarechten voor de WK’s van 2002 en 2006 van de FIFA en exploiteerde tevens de tv-beelden in Azië. Niet alleen de veelbesproken Blatter, maar ook andere FIFA-prominenten worden beschuldigd van corruptie. Toen de FIFA in juni 2011 verkiezingen uitschreef, had Blatter’s tegenkandidaten Mohammed Bin-Hammam, voorzitter van de Aziatische voetbalbond, en Jack Warner, op dat moment vice-voorzitter van de FIFA, zich al teruggetrokken wegens beschuldigingen van corruptie. Beide heren worden er van verdacht in aanloop naar de verkiezingen in juni een bijeenkomst voor de vijfentwintig leden van de Caribische voetbalbond CFU in Trinidad te hebben georganiseerd, waar zij enveloppen uitdeelden met veertigduizend dollar inhoud in ruil voor hun stem bij de voorzittersverkiezingen. Een van de getuigen die gehoord werd door de ethische commissie maakte een foto van het geld, alvorens deze te retourneren. Op dat moment was een door de FIFA geïnitieerd onderzoek naar de corruptiedrang van, jawel, Sepp Blatter reeds gestaakt: Blatter werd vrijgesproken van alle blaam en de onderzoeksaanzetten verdwenen in de doofpot.

De spanningen rondom het onderzoek van TI passen dan ook in langere traditie. Sylvia Schenk, TI’s senior adviseur voor sport, stelde in tegenstelling tot Pieth dat “Our report says the first steps to getting rid of the past should be to appoint a law firm to investigate all the things that have happened in the past.” Maar in een tijd waarin de tentakels der corruptie om zich heen grijpen, lijkt dat haast een illusie te worden.

Bronnen

Berg, van den, M., Nooij, de, M., Koopmans, C., Kengetallen kosten-batenanalyse van het WK-voetbal. SEO Economisch Onderzoek. In opdracht van het Ministerie van Economische Zaken (Amsterdam 2010).

http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/9099326.stm

http://www.dewereldmorgen.be/artikels/2011/09/02/wat-heeft-transparency-international-met-de-fifa-te-maken

http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/mission.html

http://www.independent.co.uk/sport/football/news-and-comment/fifa-advisors-criticise-anticorruption-committee-6270385.html

http://www.nrc.nl/nieuws/2011/06/22/overweldigend-bewijs-corruptie-fifa-bestuurders/

http://www.nrc.nl/nieuws/2011/05/25/omkopingsonderzoek-fifa-naar-mogelijke-opvolger-sepp-blatter/

Over Boudewijn Wijnacker

"Voetbal is voor mij meer dan datgene dat zich binnen de lijnen afspeelt. Als cultuurhistoricus en stadsgeograaf ben ik van mening dat het bestaan van een BVO kan bijdragen aan de identiteit, historie en het karakter van een dorp, stad of regio. Vooral het mannelijke deel van een stedelijke populatie kent vaak een sterke affiniteit met een plaatselijke voetbalvereniging. Het is deze invloed van een voetbalvereniging op de samenleving die voor mij de drijfveer vormt voor het oprichten van De Skybox met mijn zeer gewaardeerde collega’s. Mijns inziens blijft dit spanningsveld tussen maatschappij en voetbal onderbelicht in overige voetbaltijdschriften en websites: voor zakelijke verslagen van gespeelde wedstrijden verwijs ik je dan ook graag door naar andere webpagina’s. Daar waar mijn collega’s meer thuis zijn in de internationale naam en faam van het voetbal, duik ik graag in de spelonken van het Nederlandse betaalde voetbal, met name de Eerste Divisie. Voetbal staat hier dicht bij de mensen, getuige de van een gratis seizoenskaart voorziene fans van Helmond Sport, die vanaf hun tuinstoelen op het dak van het schuurtje in de eigen tuin het vaak matige voetbal gade kunnen slaan. De lezer kan van mij licht cynische beschouwingen van opmerkelijke gebeurtenissen verwachten, die zich zowel binnen als buiten de lijnen afspelen. Bovendien zal ik me focussen op nostalgisch getinte artikelen, analyses van de cultuurhistorische waarde van door de tand des tijds aangetaste voetbalstadions en odes aan vergeten voetballers."

Reacties

Reacties zijn gesloten.

%d bloggers liken dit: